Andre Lee Cutler

Đa dạng động vật đối xứng hai bên Bilateria

Đây là biểu thị của sự đa dạng sinh học (về số lượng loài đa dạng và môi trường sinh thái phong phú)

Trong phân loại sinh học, Phân loại giới Động vật cũng như phân loại sinh học là khoa học nghiên cứu cách sắp xếp các động vật sống thành các nhóm khác nhau dựa vào: Đặc điểm hình thái (morphological), cấu trúc giải phẫu cơ thể (anatomy), hành vi (behavioral), khu vực địa lý phân bố (geographical distribution), đặc điểm phân tử (molecular) bao gồm so sánh bộ nhiễm sắc thể (chromosome comparisons) và trình tự DNA (DNA sequence). Thông thường, người ta chia giới Động vật thành có xương sống (Vertebrata) và không xương sống (Invertebrata). Các động vật có xương sống đều có một bộ xương bao gồm một cột sống do các đốt sống tạo thành, còn các động vật không xương sống thì không. Thực tế việc phân loại giới động vật rất phức tạp, bởi giữa các loài động vật có xương sống bao gồm cả cá, lưỡng cư, bò sát, chim và thú, nhưng chỉ chiếm phần rất ít trong giới Động vật, khoảng 40 nghìn loài trên tổng số khoảng 1,1 triệu loài (hay hơn nữa).

Còn theo thống kê khác giới Động vật có khoảng 7,7 triệu loài được ước tính, đó là sự biểu thị của đa dạng sinh học và nhiều hóa thạch sống khác. Về các loài hoá thạch, các nhà khoa học đã ước tính 250 nghìn loài đã được đặt tên.

Giới động vật có các ngành như sau: Agmata, Annelida (Giun đốt), Archaeocyatha (Động vật Chén cổ), Arthropoda (Chân khớp hay chân đốt), Acanthocephala (Giun đầu gai), Brachiopoda (Tay cuộn hay Tay cuốn), Bryozoa (Động vật hình rêu), Chaetognatha (Trùng mũi tên hay Hàm tơ), Chordata (Dây sống), Cnidaria (Thích ty bào), Ctenophora (Sứa lược), Cycliophora (động vật có vành miệng có lông rung), Dicyemida (Trùng hai phôi), Echinodermata (Da gai), Gastrotricha (Giun bụng lông), Gnathostomulida (Giun hàm), Hemichordata (Động vật bán dây sống hay Nửa dây sống), Kinorhyncha (Rồng bùn, mud dragons) , Lobopodia, Loricifera (Trùng áo giáp), Medusoid, Micrognathozoa, Mollusca (Thân mềm hay Nhuyễn thể), Monoblastozoa, Nematoda (Giun tròn), Nematomorpha (Giun bờm ngựa hay Giun cước), Nemertea (Giun ruy băng hay Giun vòi), Onychophora (Giun nhung hay Giun móc), Orthonectida (Trùng lặn thẳng), Petalonamae, Platyhelminthes (Giun dẹp), Phoronida (Giun móng ngựa), Priapulida (Giun dương vật), Proarticulata, Placozoa (Động vật hình tấm), Porifera (Động vật thân lỗ hay Hải miên bao gồm bọt biển, chúng cũng là động vật bởi vì chúng là nhóm chị em với tất cả các loài động vật còn lại), Rotifera (Luân trùng hay Trùng bánh xe), Saccorhytida, Sipuncula (Sá sùng hay sa sùng, có thể là một ngành cũng có thể là một lớp của ngành Annelida), Trilobozoa (Động vật ba thuỳ), Tardigrada (Gấu nước hay Đi êm), Vetulicolia, Xenacoelomorpha.

Đại diện Trilobozoa

Phục dựng sự sống của một số loài thuộc ngành Vetulicolia

Xenoturbellida (Xenoturbella japonica)

Acoelomorpha (Waminoa sp.)

Branchiostoma lanceolatum

Hải tiêu miệng vàng (Polycarpa aurata)

Tái tạo Vetulocystis catenata (dưới) và Cephalochordata Cathaymyrus diadexus.

Milnesium tardigradum, một con gấu nước thuộc lớp Eutardigrada

Theo nhiều tài liệu khác nhau giới Động vật đã được biết đến với 10 phân ngành khác nhau dựa trên cấu tạo cơ thể hoặc sự khác biệt của chúng. Trong bài này có 22 phân ngành (xem văn bản) và 2 phân thứ ngành (phân thứ ngành Gnathostomata động vật có quai hàm và Agnatha là cá không hàm). Ngoài ra, còn các nhánh phân loại khác nhau và các đơn vị phân loại (không phân hạng), với tất cả các bậc phân loại khác như: liên lớp, lớp, phân lớp, phân thứ lớp, tiểu lớp, tổng bộ, liên bộ, đại bộ, bộ, phân bộ, phân thứ bộ, tiểu bộ, tổng họ, đại họ, liên họ, họ, phân họ, liên tông, tông, phân tông, chi chúng tạo nên giới Động vật.

Giản yếu và tổng quan

Giới Động vật

Động vật là một nhóm sinh vật đa bào, nhân chuẩn, được phân loại vào giới Animalia. Động vật tiêu thụ chất hữu cơ, hít thở oxy, có thể di chuyển, có thể sinh sản hữu tính và phát triển từ một quả cầu tế bào rỗng, phôi bào, trong quá trình phát triển phôi thai. Tính đến năm 2022, có 2,16 triệu loài động vật sống đã được mô tả —trong đó có khoảng 1,05 triệu loài là côn trùng, hơn 85.000 loài là động vật thân mềm và khoảng 65.000 loài là động vật có xương sống, nhưng ước tính có khoảng 7,77 triệu loài động vật trong tổng số trên.

Bậc phân loại

Vào thế kỷ 18, Carl Linnaeus, đã đề xuất hệ thống phân loại thứ bậc cho các loài sinh vật đã biết. Trong hệ thống này, các loài có các đặc điểm giống nhau thì phân loại vào cùng một nhóm gọi là chi. Hơn nữa, các chi có đặc điểm giống nhau thì lại đặt vào cùng một họ. Việc phân loại này cứ tiếp tục cho đến khi các loài này tập hợp lại với nhau thành các nhóm được phân loại vào thứ bậc cao nhất. Carl Linnæus là người đặt nền móng cho hệ thống phân loại sinh học hiện đại này và là cha đẻ của hệ thống phân loại hiện đại ngày nay. Đến nay, hệ thống phân loại sinh học hiện đại có 8 bậc phân loại chính: vực, ngành, giới, lớp, bộ, họ, chi, loài.

Các quy định, đặc điểm phân loại động vật và danh pháp động vật

Trong động vật học, các danh pháp khoa học cho các bậc phân loại được sử dụng phổ biến (từ liên họ đến phân loài), được quy định bởi Bộ danh pháp Động vật học Quốc tế.

Tên thông thường và danh pháp khoa học

Tên thường dùng cho các loài thường không rõ ràng chính xác: "mèo" có thể là mèo nhà Felis catus hoặc tất cả những loài trong Họ Mèo Felidae. Các tên này cũng thay đổi tùy theo ngôn ngữ hay địa phương: ví dụ trường hợp báo puma, báo sư tử, báo núi,... đều chỉ về loài Puma concolor mà ngay từ "báo" cũng có thể liên tưởng đến báo đốm Panthera onca ở châu Mỹ Latinh hay báo hoa mai (Panthera pardus) tại châu Phi và châu Á. Ngược lại, tên khoa học hay danh pháp khoa học của mỗi loài sẽ là duy nhất và phổ quát khắp nơi, gồm hai phần: tên chi như Puma, và tên cụ thể như concolor.

Mô tả loài

Một loài được đặt tên phân loại khi một mẫu chuẩn được mô tả chính thức, được gán một tên khoa học duy nhất trong một ấn phẩm. Mô tả loài thường cung cấp các phương tiện để xác định loài mới, phân biệt với các loài khác đã được mô tả trước đó và các loài có liên quan hoặc dễ gây nhầm lẫn. Đồng thời cung cấp tên được công bố hợp lệ (trong thực vật học) hoặc tên dùng được (trong động vật học) khi chấp nhận xuất bản. Mẫu chuẩn thường được lưu giữ trong kho lưu trữ lâu dài, thường là bộ sưu tập nghiên cứu của bảo tàng hoặc trường đại học lớn, cho phép xác minh độc lập và là phương tiện để so sánh mẫu vật. Theo Bộ danh pháp Động vật học Quốc tế khuyến nghị những người mô tả loài mới chọn tên "thích hợp, ngắn gọn, thuận tai, dễ nhớ và không gây xúc phạm".

Tên viết tắt

Sách báo đôi lúc không viết đủ định danh loài mà dùng từ viết tắt như "sp." ở số ít hoặc "spp." (viết tắt của species pluralis tiếng Latinh nghĩa "nhiều loài"), ví dụ như "Canis sp.". Việc này áp dụng khi một số cá thể chắc chắn thuộc một chi cụ thể nhưng không chắc thuộc loài nào, như thường thấy trong cổ sinh vật học.

Tác giả cũng có thể dùng "spp." làm cách diễn đạt ngắn gọn về vấn đề áp dụng cho nhiều loài nhưng không phải tất cả trong cùng một chi. Còn nếu muốn bày tỏ rằng áp dụng cho tất cả loài trong một chi thì chỉ dùng tên chi mà không có tên loài. Tên chi và loài thường được in nghiêng nhưng chữ viết tắt như "sp." không nên in nghiêng.

Khi định danh một loài không rõ, có thể dùng "cf." (confer) trước tên loài để chỉ rằng cần thêm thông tin xác nhận. Các chữ viết tắt "nr." (near) hoặc "aff." (affine) có thể được dùng khi định danh chưa rõ nhưng giống với loài được đề cập sau.

Mã nhận dạng

Với sự gia tăng của cơ sở dữ liệu trực tuyến, mã nhận dạng các loài đã được khởi tạo và xác định, bao gồm:

Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học Quốc gia (Hoa Kỳ) (National Center for Biotechnology Information - NCBI) sử dụng số nhận dạng 'taxid' (Taxonomy identifier) được coi là "định danh duy nhất (và) ổn định", ví dụ: taxid của Homo sapiens là 9606.
Bách khoa toàn thư Kyoto về gen và bộ gen (Kyoto Encyclopedia of Genes and Genome - KEGG) sử dụng mã ba hoặc bốn chữ cái cho một số loài hạn chế nhất định; ví dụ H. sapiens có mã đơn giản là hsa.
UniProt sử dụng "hệ thống dễ nhớ" không quá năm ký tự chữ và số, ví dụ: HUMAN cho H. sapiens.
Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (Integrated Taxonomic Information System - ITIS) cung cấp một số duy nhất cho mỗi loài. Homo sapiens có mã số TSN 180092.

Gộp và tách

Việc đặt tên cho một loài cụ thể, hay cả chi (và đơn vị phân loại cao hơn) chứa loài đó, là giả thuyết về mối quan hệ tiến hóa và khả năng phân biệt các loài trong nhóm sinh vật đó. Khi có thêm thông tin sẽ có thể chứng minh hoặc bác bỏ giả thuyết. Đôi lúc đặc biệt là trước kia khi còn khó khăn trong trao đổi thông tin, các nhà phân loại học làm việc riêng rẽ nên có thể đặt hai tên khác nhau mà sau này lại xác định đó lại cùng một loài. Khi đó, tên loài đặt trước thường được ưu tiên để giữ lại, còn các tên đặt sau coi là Danh pháp đồng nghĩa. Ngược lại cũng có khi một đơn vị phân loại phải tách thành các đơn vị khác. Việc gộp hay tách tùy thuộc vào cách tiếp cận cá nhân chỉ ra khác biệt hoặc điểm chung giữa các sinh vật.

Sensu stricto và sensu lato

Bộ mã danh pháp như Bộ danh pháp Động vật học Quốc tế (International Code of Zoological Nomenclature - ICZN) và Bộ danh pháp Quốc tế về tảo, nấm và thực vật (International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants - ICN) chỉ hướng dẫn về việc đặt tên mà không đưa ra quy tắc để xác định ranh giới loài. Ranh giới loài có thể thay đổi dựa trên các nghiên cứu, nghĩa là định nghĩa loài cũng có thể thay đổi dựa trên bằng chứng mới. Định nghĩa ranh giới dùng để phân biệt các loài, tên loài có thể mang nghĩa sensu stricto (s.s. - "theo nghĩa hẹp") theo cách chính xác do tác giả đưa ra, còn sensu lato (s.l. - "theo nghĩa rộng") biểu thị cách dùng rộng hơn, như bao gồm cả các loài phụ khác. Các chữ viết tắt khác như "auct." (auctōrum - tác giả) hay hạn định như "non" (không) có thể được dùng làm rõ thêm nghĩa chủ đích tác giả muốn diễn tả.

Hệ thống phân loại và phân loại động vật

Giới Động vật (Animalia)

Ngành Placozoa

Lớp Polyplacotomia
- Bộ Polyplacotomea
  - Họ Polyplacotomidae
    - Chi Polyplacotoma
      - P. mediterranea
Lớp Uniplacotomia
- Bộ Trichoplacea
  - Họ Trichoplacidae
    - Chi Trichoplax
      - T. adhaeren
- Bộ Cladhexea
  - Loài chưa được mô tả
- Bộ Hoilungea
  - Họ Cladtertiidae
  - Họ Hoilungidae
    - Chi Hoilungia
      - H. hongkongensia

Ngành Porifera

Lớp Calcarea
- Phân lớp Calcinea
  - Bộ Clathrinida
    - Họ Clathrinidae
    - Họ Dendyidae
    - Họ Levinellidae
    - Họ Leucaltidae
    - Họ Leucascidae
  - Bộ Murrayonida
    - Họ Lelapiellidae
    - Họ Murrayonidae
    - Họ Paramurrayonidae
- Phân lớp Calcaronea
  - Bộ Baerida
    - Họ Baeriidae
    - Họ Lepidoleuconidae
    - Họ Trichogypsiidae
  - Bộ Leucosolenida
    - Họ Achramorphidae
    - Họ Amphoriscidae
    - Họ Grantiidae
    - Họ Heteropiidae
    - Họ Jenkinidae
    - Họ Lelapiidae
    - Họ Leucosoleniidae
    - Họ Sycanthidae
    - Họ Sycettidae
  - Bộ Lithonida
    - Họ Minchinellidae
      - Chi Minchinella
      - Chi Monoplectroninia
      - Chi Plectroninia
      - Chi Petrostroma
      - Chi Tulearinia
  - Bộ †Pharetronida
Lớp Hexactinellida
- Phân lớp Amphidiscophora
  - Bộ Amphidiscosida
    - Họ Hyalonematidae
    - Họ Monorhaphididae
      - Chi Monorhaphis
        Loài Monorhaphis chuni
    - Họ Pheronematidae
- Phân lớp Hexasterophora
  - Bộ Incertae sedis
    - Họ Dactylocalycidae
  - Bộ Lychniscosida
    - Họ Aulocystidae
    - Họ Becksiidae
    - Họ Callodictyidae
    - Họ Callodictyonidae
    - Họ Calypterellidae
    - Họ Calyptrellidae
    - Họ Camerospongiidae
    - Họ Coeloptychidae
    - Họ Coeloscysphiidae
    - Họ Coscinoporidae
    - Họ Cypellidae
    - Họ Cypelliidae
    - Họ Dactylocalycidae
    - Họ Diapleuridae
    - Họ Oncotoechidae
    - Họ Polyblastidiidae
    - Họ Sporadopylidae
    - Họ Ventriculitidae
  - Bộ Lyssacinosida
    - Họ Aulocalycidae
    - Họ Euplectellidae
    - Họ Leucopsacidae
    - Họ Rossellidae
  - Bộ Sceptrulophora
    - Họ Autoplacidae
    - Họ Tretodictyidae
    - Họ Aphrocallistidae
    - Họ Euretidae
    - Họ Farreidae
    - Họ Cribrospongiidae
    - Họ Craticularidae
    - Họ Uncinateridae
    - Họ Fieldingiidae
Lớp Demospongiae ước tính khoảng 4750 loài.
- Phân lớp Heteroscleromorpha
  - Bộ Agelasida
    - Họ Agelasidae
    - Họ Astroscleridae
    - Họ Hymerhabdiidae
  - Bộ Axinellida
    - Họ Axinellidae
    - Họ Heteroxyidae
    - Họ Raspailiidae
    - Họ Stelligeridae
  - Bộ Biemnida
    - Họ Biemnidae
    - Họ Rhabderemiidae
  - Bộ Bubarida
    - Họ Bubaridae
    - Họ Dictyonellidae
    - Họ Desmanthidae
  - Bộ Clionaida
    - Họ Acanthochaetetidae
    - Họ Clionaidae
    - Họ Placospongiidae
    - Họ Spirastrellidae
  - Bộ Desmacellida
    - Họ Desmacellidae
  - Bộ Haplosclerida
    - Họ Calcifibrospongiidae
    - Họ Callyspongiidae
    - Họ Chalinidae
    - Họ Niphatidae
    - Họ Petrosiidae
    - Họ Phloeodictyidae
  - Bộ Merliida
    - Họ Hamacanthidae
    - Họ Merliidae
  - Bộ Poecilosclerida
    - Họ Acarnidae
    - Họ Chondropsidae
    - Họ Cladorhizidae
    - Họ Coelosphaeridae
    - Họ Crambeidae
    - Họ Crellidae
    - Họ Dendoricellidae
    - Họ Desmacididae
    - Họ Esperiopsidae
    - Họ Guitarridae
    - Họ Hymedesmiidae
    - Họ Iotrochotidae
    - Họ Isodictyidae
    - Họ Latrunculiidae
    - Họ Microcionidae
    - Họ Mycalidae
    - Họ Myxillidae
    - Họ Phellodermidae
    - Họ Podospongiidae
    - Họ Tedaniidae
  - Bộ Polymastiida
  - Bộ Scopalinida
  - Bộ Sphaerocladina
  - Bộ Spongillida
  - Bộ Suberitida
  - Bộ Tethyida
  - Bộ Tetractinellida
  - Bộ Trachycladida
  - Bộ incertae sedis
- Phân lớp Keratosa
  - Bộ Dictyoceratida
  - Bộ Dendroceratida
- Phân lớp Verongimorpha
  - Bộ Chondrillida
  - Bộ Chondrosiida
  - Bộ Verongida
- Bộ †Protomonaxonida
  - †Choiidae
  - †Halichondritidae
  - †Hamptoniidae
  - †Hazeliidae
  - †Leptomitidae
  - †Lobatospongia
  - †Piraniidae
  - †Takakkawiidae
  - †Ulospongiellidae
  - †Wapkiidae
Lớp Homoscleromorpha
- Bộ Homosclerophorida
  - Họ Plakinidae
  - Họ Oscarellidae
Lớp Stromatoporoidea

Ngành Archaeocyatha †

Archaeocyatha có thể là thành viên của ngành Porifera, một đơn vị phân loại nhánh. Và nó cũng có thể là một ngành.

Lớp Monocyatha † Okulitch, 1943
Lớp Archaeocyathea † Okulitch, 1943
Lớp Anthocyathea † Okulitch, 1943

Phân thứ ngành Gnathostomata

†Lớp Placodermi
- Bộ Antiarchi
- Bộ Arthrodira
- Bộ Brindabellaspida
- Bộ Petalichthyida
- Bộ Phyllolepida
- Bộ Ptyctodontida
- Bộ Rhenanida
- Bộ Acanthothoraci
- Bộ ? Pseudopetalichthyida
- Bộ ? Stensioellida
Lớp Chondrichthyes 300+ loài
- Phân lớp Elasmobranchii
  - Siêu bộ Selachimorpha
    - Bộ Carcharhiniformes
    - Bộ Heterodontiformes
    - Bộ Hexanchiformes
    - Bộ Lamniformes
    - Bộ Orectolobiformes
    - Bộ Pristiophoriformes
    - Bộ Squaliformes
    - Bộ Squatiniformes
    - Bộ † Cladoselachiformes
    - Bộ † Hybodontiformes
    - Bộ † Symmoriida
    - Bộ † Xenacanthida (Xenacantiformes)
  - Siêu bộ Batoidea
    - Bộ Rajiformes
    - Bộ Pristiformes
    - Bộ Myliobatiformes
    - Bộ Torpediniformes
- Phân lớp Holocephali
  - Bộ Chimaeriformes
  - Bộ †Petalodontiformes
  - Bộ †Iniopterygiformes
  - Bộ †Eugeneodontida
Lớp Acanthodii
- Bộ Climatiiformes
- Bộ Ischnacanthiformes
- Bộ Acanthodiformes
Siêu lớp Osteichthyes 30.000+ loài
- Lớp Actinopterygii khoảng 30.000 loài
  - Phân lớp Chondrostei
    - Bộ Polypteriformes: bao gồm các loài cá nhiều vây.
    - Bộ Acipenseriformes: bao gồm cá tầm và cá tầm thìa.
    - Bộ Cheirolepidiformes(†)
    - Bộ Guildayichthyiformes(†)
    - Bộ Luganoiiformes(†)
    - Bộ Palaeonisciformes(†)
    - Bộ Perleidiformes(†)
    - Bộ Phanerorhynchiformes(†)
    - Bộ Pholidopleuriformes(†)
    - Bộ Ptycholepiformes(†)
    - Bộ Saurichthyiformes(†)
    - Bộ Tarrasiiformes(†)
  - Phân lớp Neopterygii
    - Bộ Pachycormiformes (†)
    - Cận lớp Holostei
      - Bộ Lepisosteiformes: cá láng, cá nhái sông hay cá sấu hỏa tiễn
      - Bộ Amiiformes: cá vây cung
    - Cận lớp Teleostei
      - Siêu bộ Elopomorpha
        Bộ Elopiformes: bao gồm cá cháo biển (cá măng biển) và cá cháo lớn
        
        Bộ Albuliformes: cá mòi đường
        
        Bộ Notacanthiformes: bao gồm cá thằn lằn biển và cá chình gai
        
        Bộ Anguilliformes: bao gồm cá chình thực thụ
        
        Bộ Saccopharyngiformes:
      - Siêu bộ Osteoglossomorpha
        Bộ Osteoglossiformes: cá thát lát, cá rồng, cá mơn
        
        Bộ Hiodontiformes: bao gồm cá mắt trăng và cá mắt vàng
      - Siêu bộ Clupeomorpha
        Bộ Clupeiformes: bao gồm cá trích và cá cơm
      - Siêu bộ Ostariophysi
        Bộ Gonorynchiformes: bao gồm cá măng sữa, cá hồi mũi khoằm
        
        Bộ Cypriniformes: bao gồm cá anh vũ, cá chép, cá chày đất, cá vàng, cá tuế, cá duồng xanh v.v
        
        Bộ Characiformes: bao gồm cá chép mỡ, cá chim trắng nước ngọt, cá hổ (piranha).
        
        Bộ Gymnotiformes: bao gồm cá chình điện và cá dao
        
        Bộ Siluriformes: bao gồm cá nheo, cá trê, cá ba sa, cá tra
      - Siêu bộ Protacanthopterygii
        Bộ Argentiniformes
        
        Bộ Salmoniformes: bao gồm các loài cá hồi
        
        Bộ Esociformes: cá chó (cá măng)
        
        Bộ Osmeriformes: cá ốt me
      - Siêu bộ Stenopterygii
        Bộ Ateleopodiformes
        
        Bộ Stomiiformes: bao gồm cá miệng cứng, cá rồng râu và cá rìu biển
      - Siêu bộ Cyclosquamata
        Bộ Aulopiformes: bao gồm cá răng kiếm, cá thằn lằn và cá lưỡi trích
      - Siêu bộ Scopelomorpha
        Bộ Myctophiformes: bao gồm cá đèn (cá mũi rắn)
      - Siêu bộ Lampridiomorpha
        Bộ Lampriformes: bao gồm cá cờ mặt trăng
      - Siêu bộ Polymyxiomorpha
        Bộ Polymixiiformes: cá râu
      - Siêu bộ Paracanthopterygii
        Bộ Percopsiformes: bao gồm cá hang động và cá hồi-pecca
        
        Bộ Batrachoidiformes: cá cóc
        
        Bộ Lophiiformes: bao gồm cá vảy chân
        
        Bộ Gadiformes: bao gồm cá tuyết
        
        Bộ Ophidiiformes: bao gồm cá chồn, cá ngọc trai
      - Siêu bộ Acanthopterygii
        Bộ Mugiliformes: bao gồm cá đối
        
        Bộ Atheriniformes: bao gồm cá suốt và cá cầu vồng
        
        Bộ Beloniformes: bao gồm cá nhái, cá chuồn, cá kìm
        
        Bộ Cetomimiformes: cá dạng cá voi
        
        Bộ Cyprinodontiformes: bao gồm cá sóc
        
        Bộ Stephanoberyciformes
        
        Bộ Beryciformes
        
        Bộ Zeiformes: bao gồm các loài cá dây
        
        Bộ Gobiesociformes:
        
        Bộ Gasterosteiformes: bao gồm các loài cá gai
        
        Bộ Syngnathiformes: bao gồm cá chìa vôi và cá ngựa
        
        Bộ Synbranchiformes: bao gồm các loài lươn, chạch.
        
        Bộ Tetraodontiformes: bao gồm các loài cá nóc, cá đầu v.v
        
        Bộ Pleuronectiformes: cá bơn
        
        Bộ Scorpaeniformes: bao gồm các loài cá mù làn
        
        Bộ Perciformes: 40% tất cả các loài cá, bao gồm cá rô, cá vược, cá thu, cá pecca v.v
  - Incertae sedis
    - Bộ Peltopleuriformes(†)
- Lớp Sarcopterygii
  - †Guiyu oneiros
  - †Onychodontiformes
  - Rhipidistia
    - Dipnomorpha
    - Tetrapodomorpha
Siêu lớp Tetrapoda 18.000+ loài
- Lớp Amphibia 6.000 loài
Loạt Amniota
- Lớp Sauropsida
- Lớp Aves 8.800-10.000 loài)
- Lớp Synapsida 4.500+ loài

Lớp Mammalia 5.800 loài

Phân lớp Yinotheria
- Phân thứ lớp Australosphenida
  - Bộ Đơn huyệt
Phân lớp Theriiformes
- Phân thứ lớp Holotheria
  - Siêu đoàn Trechnotheria
    - Đoàn Cladotheria
      - Siêu đội Theria
        Đội Thú có túi
        Siêu bộ Ameridelphia
        Bộ Opossum
        
        Bộ Paucituberculata
        
        Siêu bộ Australidelphia
        Bộ Microbiotheriidae
        
        Bộ Dasyuromorphia
        
        Bộ Chuột chũi túi
        
        Bộ Peramelemorphia
        
        Bộ Hai răng cửa
        
        Đội Thú nhau thai
        Siêu bộ Xenarthra
        Bộ Thú có mai
        
        Bộ Thú thiếu răng
        
        Siêu bộ Afroinsectiphilia
        Bộ Chuột chù rái cá
        
        Bộ Chuột chù voi
        
        Bộ Lợn đất
        
        Siêu bộ Paenungulata
        Bộ Đa man
        
        Bộ Bò biển
        
        Bộ Có vòi
        
        Siêu bộ Euarchontoglires
        Bộ Nhiều răng
        
        Bộ Thỏ
        
        Bộ Gặm nhấm
        
        Bộ Chồn bay
        
        Bộ Linh trưởng
        
        Siêu bộ Laurasiatheria
        Bộ Eulipotyphla
        
        Bộ Dơi
        
        Bộ Guốc chẵn
        
        Bộ Guốc lẻ
        
        Bộ Tê tê
        
        Bộ Ăn thịt
Phân thứ ngành Agnatha
- Lớp Myxini 65 loài
  - Bộ Myxiniformes
- Lớp Conodonta
- Lớp Hyperoartia
  - Bộ Petromyzontiformes
- (Không phân hạng) Cephalaspidomorphi
  - Lớp †Osteostraci
  - Lớp †Galeaspida
    - Bộ Eugaleaspidiformes
    - Bộ Huananaspidiformes
    - Bộ Polybranchiaspidiformes
  - Lớp †Pituriaspida
    - Bộ Pituriaspidiformes
- Lớp Pteraspidomorphi

Ngành Hemichordata

Phân lớp Graptolithina
- Bộ †Camaroidea
- Bộ ?†Crustoidea
- Bộ ?†Dithecoidea
- Bộ ?†Tuboidea
- Bộ Rhabdopleurida
- Bộ †Dendroidea
- Bộ †Graptoloidea
Lớp Pterobranchia
- Bộ Cephalodiscida
Lớp Planctosphaeroidea
- Chi Planctosphaera
  - Loài Planctosphaera pelagica
Lớp Enteropneusta
- Bộ Enteropneusta
  - Họ †Oesia
  - Chi †Spartobranchus
  - Họ Harrimaniidae
  - Họ Ptychoderidae
  - Họ Spengeliidae
  - Họ Torquaratoridae

Ngành Echinodermata

Phân ngành †Homalozoa
- Lớp Cincta
- Lớp Soluta
- Lớp Stylophora
- Lớp Ctenocystoidea
- Lớp Quả biển Carpoidea
Phân ngành Huệ biển Crinozoa
- Lớp Huệ biển
- Lớp Hộp biển
- Lớp Cầu biển
- Lớp Paracrinoidea
- Lớp Rhombifera
Phân ngành Sao biển
- Lớp Sao biển
- Lớp Đuôi rắn (Sao biển đuôi rắn)
Phân ngành Echinozoa
- Lớp Cầu gai
- Lớp Hải sâm
- Lớp Ophiocistioidea
- Lớp Helicoplacoidea
Phân ngành Blastozoa †
- Blastoidea †
- Cystoidea †
- Eocrinoidea †

(Không phân hạng) Cambroernida

Họ Rotadisciidae
Họ Eldoniidae

Ngành Vetulicolia †

Vetulicolia
- Chi Shenzianyuloma
  - S. yunnanense
- Lớp Vetulicolida
  - Bộ Vetulicolata
    - Họ Vetulicolidae
      - Chi Vetulicola
        Vetulicola rectangulata
        
        Vetulicola cuneata
        
        Vetulicola gangtoucunensis
        
        Vetulicola monile
        
        Vetulicola longbaoshanensis
      - Chi Ooedigera
        O. peeli
    - Họ Beidazooidae
      - Chi Beidazoon
        Beidazoon venustum (synonym = Bullivetula variola)
    - Họ Didazoonidae
      - Chi Nesonektris
        N. aldridgei
      - Chi Didazoon
        Didazoon haoae
      - Chi Pomatrum
        Pomatrum ventralis
      - Chi Yuyuanozoon
        Y.magnificissmia
- Lớp Banffozoa
  - - - Chi Skeemella
        S. clavuda
    - Họ Banffiidae
      - Chi Banffia
        Banffia constricta
        
        Banffia episoma
- Lớp Heteromorphida
  - - Họ Heteromorphidae
      - Chi Heteromorphus
        Heteromorphus longicaudatus (synonym=Banffia confusa)
        
        "Form A" (unnamed species)

Ngành Saccorhytida †

Họ Saccorhytidae
- Chi Saccorhytus
  - Loài Saccorhytus coronarius

Lớp Palaeoscolecida †

Phân loại của Carl Linnaeus

Bộ không chắc chắn

Họ Chalazoscolecidae Conway Morris & Peel 2010
- Chalazoscolex pharkus
- Xystoscolex boreogyrus

Order Cricocosmida Han 2007

Họ Cricocosmiidae
- Tabelliscolex:
- Cricocosmia:
  - Cricocosmia jinningensis
- Houscolex
Họ Maotianshaniidae
- Maotianshania cylindrica Sun and Huo, 1987
Họ Palaeoscolecidae
- Wronascolex
- Palaeoscolex
- Utahscolex Whitaker 2020
- Ashetscolex Muir2014
- Sanduscolex Muir2014
Family Tylotitidae
- Tylotites petiolaris Luo and Hu, 1999

Palaeoscolecidae khác hoặc không xác định.

Gamascolex Kraft & Mergl, 1989
Guanduscolex minor Hu., 2008
Louisella pedunculata
Palaeoscolex sinensis Hou & Sun 1988 (=Mafangscolex siniensis, Parapalaeoscolex sinensis)
Paramaotianshania zijunia Hu2012
Wudingscolex sapushanensis Hu2012

Các vi hóa thạch khác

Hadimopanella
Kaimenella
Milaculum
Plasmuscolex Kraft & Mergl, 1989
Protoscolex
Sahascolex Ivantsov & Wrona, 2004
Utahphospha
Yunnanoscolex magnus Hu2012

Ngành Priapulida

Lớp Priapulimorpha
- Bộ Priapulimorphida
  - Họ Tubiluchidae
  - Họ Priapulidae
Lớp Halicryptomorpha
- Bộ Halicryptomorphida
Lớp Seticoronaria
- Họ Chaetostephanidae

Lớp †Archaeopriapulida

Chi Acosmia maotiania Chen & Zhoi 1997
- Acosmia maotiania Chen & Zhoi 1997
Chi Archotuba Hou 1999 (có lẽ là ngành Cnidaria) (đặt tại Chengjiang)
- Archotuba conoidalis Hou 1999
Chi Baltiscalida Slater 2017
- Baltiscalida njorda Slater 2017
Chi Eopriapulites Liu & al 2014
- Eopriapulites sphinx Liu & al 2014
Chi Eximipriapulus Ma 2014 (đặt tại Chengjiang)
- Eximipriapulus globocaudatus Ma 2014
Chi Gangtoucunia Luo & Hu 1999 (đặt tại Chengjiang )
- Gangtoucunia aspera Luo & Hu 1999 (có thể không phải là Priapulida)
Chi Lagenula Luo & Hu 1999 (nomen dubium) (đặt tại Chengjiang)
- Lagenula striolata Luo & Hu 1999 (nomen dubium)
Chi Laojieella Han 2006 (đặt tại Chengjiang)
- Laojieella thecata Han 2006
Chi Lecythioscopa Conway Morris 1977 (Burgess Shale)
- Lecythioscopa simplex (Walcott 1931) Conway Morris 1977 [Canadia simplex Walcott 1931]
Chi Oligonodus Luo & Hu 1999 (nomen dubium) (Chengjiang deposits)
- Oligonodus specialis Luo & Hu 1999 nomen dubium
Chi Omnidens Hou & al 2006 (Chengjiang deposits)
- Omnidens amplus Hou & al 2006
Chi Sandaokania Luo & Hu 1999 nomen dubium (Chengjiang deposits)
- Sandaokania latinodosa Luo & Hu 1999 nomen dubium
Chi Singuuriqia Peel 2017 (Sirius Passet)
- Singuuriqia simoni Peel 2017
Chi Sullulika Peel & Willman, 2018
- Sullulika broenlundi Peel & Willman, 2018
Chi Xishania Hong 1981
- Xishania fusiformis Hong 1981
- Xishania jiangxiensis Hong 1988
Chi Paratubiluchus Han, Shu, Zhang et Liu, 2004 (Chengjiang deposits)
- Paratubiluchus bicaudatus Han, Shu, Zhang et Liu, 2004
Chi Xiaoheiqingella Hu 2002
- Xiaoheiqingella peculiaris Hu 2002 [Yunnanpriapulus halteroformis Huang2004] (Chengjiang deposits)
Chi Priapulites Schram 1973 (Mazon Creek)
- Priapulites konecniorum Schram 1973
Họ Palaeopriapulitidae Hou 1999
- Chi Sicyophorus Luo & Hu 1999 (Chengjiang deposits)
  - Sicyophorus rara Luo & Hu 1999
  - Sicyophorus sp.
- Chi Paraselkirkia Luo & Hu 1999
  - Paraselkirkia sinica (Luo & Hu 1999) Luo & Hu 1999
Họ Selkirkiidae Conway Morris 1977 (stem Palaeoscolecida)
- Chi Selkirkia Walcott 1911
  - Selkirkia elongata Luo & Hu 1999 (Chengjiang deposits)
  - Selkirkia columbia Walcott 1911 (Burgess Shale)
  - Selkirkia pennsylvanica Resser & Howell 1938
  - Selkirkia spencei Resser 1939
  - Selkirkia willoughbyi Conway Morris & Robison 1986
Bộ Ancalagonida Adrianov & Malakhov 1995 (stem Scalidophora)
- Họ Ancalagonidae Conway Morris 1977
  - Chi Ancalagon (Walcott 1911) Conway Morris 1977 (Burgess Shale)
    - Ancalagon minor (Walcott 1911) Conway Morris 1977
- Họ Fieldiidae Conway Morris 1977
  - Chi Fieldia Walcott 1912 (Burgess Shale)
    - Fieldia lanceolata Walcott 1912
- Chi Scolecofurca Conway Morris 1977 (Burgess Shale)
  - Scolecofurca rara Conway Morris 1977
- Họ Ottoiidae Walcott 1911
  - Chi Ottoia Walcott 1911
    - Ottoia cylindrica (Sun & Hou 1987)
    - Ottoia guizhouenis Yang, Zhao & Zhang 2016
    - Ottoia prolifica Walcott 1911 (Burgess Shale)
    - Ottoia tenuis Walcott 1911
    - Ottoia tricuspida Smith, Harvey & Butterfield 2015
- Họ Corynetidae Huang, Vannier & Chen 2004
  - Chi Corynetis Luo & Hu 1999
    - Corynetis brevis Luo & Hu 1999 [Anningvermis multispinosus Huang2004) (Chengjiang deposits)
    - Corynetis fortis Hu 2012 (Chengjiang deposits)
    - Corynetis pusillus (Klug 1842)
- Họ Miskoiidae Walcott 1911
  - Chi Louisella Conway Morris 1977 (Burgess Shale)
    - Louisella pedunculata (Walcott 1911) Conway Morris 1977
  - Chi Miskoia Walcott 1911
    - Miskoia placida Walcott 1931
    - Miskoia preciosa Walcott 1911

Ngành Kinorhyncha

Lớp Cyclorhagida
- Bộ Echinorhagata
  - Họ Echinoderidae
- Bộ Kentrorhagata
  - Họ Antygomonidae
  - Họ Centroderidae
  - Họ Semnoderidae
  - Họ Cateriidae
  - Họ Zelinkaderidae
- Bộ Xenosomata
  - Họ Campyloderidae
- Họ Incertae sedis
  - Chi Tubulideres
  - Chi Wollunquaderes
Lớp Allomalorhagida
- Bộ không đề xuất
  - Họ Dracoderidae
  - Họ Franciscideridae
  - Họ Neocentrophyidae
  - Họ Pycnophyidae

Ngành Loricifera

Bộ Nanaloricida
- Họ Urnaloricidae
- Họ Nanaloricidae
- Họ Pliciloricidae

Ngành Nematoda

Lớp Enoplea
- Phân lớp Enoplia
  - Bộ Enoplida
  - Bộ Trefusiida
  - Bộ Triplonchida
- Phân lớp Dorylaimia
  - Bộ Dorylaimida
  - Bộ Mermithida
  - Bộ Mononchida
  - Bộ Dioctophymatida
  - Bộ Trichinellida
  - Bộ Isolaimida
  - Bộ Marimermithida
  - Bộ Muspiceida
Lớp Secernentea
- Phân lớp Spiruria
- Phân lớp Diplogasteria
- Phân lớp Tylenchia
Lớp Chromadorea

Ngành Nematomorpha

Lớp Gordioida
- Bộ Gordioidea
  - Họ Chordodidae
    - Phân họ Chordodinae
      - Chi Chordodes
      - Chi Dacochordodes
      - Chi Euchordodes
      - Chi Neochordodes
      - Chi Pantachordodes
      - Chi Spinochordodes
    - Phân họ Paragordiinae
      - Chi Paragordius
    - Incertae sedis
      - Chi Gordionus
      - Chi Parachordodes
      - Chi Paragordionus
      - Chi Semigordionus
  - Họ Gordiidae
Lớp Nectonematoida
- Bộ Nectonematoidea
  - Họ Nectonemidae
    - Chi Nectonema

Ngành Onychophora

Lớp Udeonychophora
- Bộ Euonychophora
  - Họ Peripatidae
  - Họ Peripatopsidae
- Bộ †Ontonychophora
  - - Họ †Helenodoridae
  - Siêu họ: †Tertiapatoidea
    - Họ †Tertiapatidae
    - Họ †Succinipatopsidae

Ngành Lobopodia

Lớp Xenusia
- Bộ Scleronychophora.
- Bộ Protonychophora
- Bộ Archonychophora

Ngành Arthropoda

Lớp †Dinocaridida
- Bộ Radiodonta
  - Họ Anomalocarididae
    - Chi Anomalocaris
Isoxys
Lớp Megacheira (có lẽ là cận ngành)
Kiisortoqia
Fuxianhuiida
Nhánh Arachnomorpha
- (Không phân hạng) Artiopoda
  - Phân ngành Trilobitomorpha
    - Class Trilobites
- Sanctacaris
- Habelia
- Phân ngành Chelicerata
  - Lớp Arachnida
  - Lớp Xiphosura
  - Lớp Eurypterida
  - Lớp Pycnogonida
Nhánh Mandibulata
- Aquilonifer
- Euthycarcinoidea
- Phân ngành Myriapoda
  - Lớp Symphyla
  - Lớp Pauropoda
  - Lớp Diplopoda
  - Lớp Chilopoda
- Phân ngành Pancrustacea
  - Hymenocarina
  - Phân ngành Crustacea
    - Liên lớp Oligostraca
      - Lớp Ostracoda
      - Lớp Branchiura
      - Lớp Maxillopoda
        Phân lớp Pentastomida
        
        Phân lớp Mystacocarida
    - Nhánh Altocrustacea
      - Lớp Thecostraca
      - Lớp Hexanauplia
      - Lớp Branchiopoda
      - Lớp Cephalocarida
      - Lớp Remipedia
  - Phân ngành Hexapoda
    - Lớp Insecta
    - Lớp Entognatha
Incertae sedis
- †Camptophyllia
- †Marrellomorpha
- †Parioscorpio
- †Thelxiope
- †Thylacocephala

Chi Sialomorpha

Họ Sialomorphidae
- Chi Sialomorpha
  - Loài Sialomorpha dominicana

Ngành Tardigrada

Lớp Eutardigrada
- Bộ Apochela
  - Họ Milnesiidae
- Bộ Parachaela
  - Liên họ Eohypsibioidea
    - Họ Eohypsibiidae
  - Liên họ Hypsibioidea
    - Họ Calohypsibiidae
    - Họ Hypsibiidae
    - Họ Microhypsibiidae
  - Liên họ Macrobiotoidea
    - Họ †Beornidae
    - Họ Macrobiotidae
    - Họ Necopinatidae
    - Họ Richtersiida
Lớp Heterotardigrada
- Bộ Arthrotardigrada
  - Họ Archechiniscidae
  - Họ Batillipedidae
  - Họ Coronarctidae
  - Họ Halechiniscidae
  - Họ Neoarctidae
  - Họ Renaudarctidae
  - Họ Stygarctidae
  - Họ Styraconyxidae
  - Họ Tanarctidae
- Bộ Echiniscoidea
  - Họ Carphaniidae
  - Họ Echiniscidae
  - Họ Echiniscoididae
  - Họ Oreellidae
Lớp Mesotardigrada
- Bộ Thermozodia
  - Họ Thermozodiidae

Ngành Platyhelminthes

Lớp Turbellaria
- Bộ Catenulida
- Bộ Haplopharyngida
- Bộ Lecithoepitheliata
- Bộ Macrostomida
- Bộ Nemertodermata
- Bộ Polycladida
- Bộ Prolecithophora
- Bộ Rhabdocoela
- Bộ Seriata
- Bộ Temnocephalida
- Bộ Tricladida
Lớp Trematoda
- Phân lớp Aspidogastrea
- Phân lớp Digenea
Lớp Cestoda
- Phân lớp Eucestoda
  - Bộ Bothriocephalidea
  - Bộ Caryophyllidea
  - Bộ Cathetocephalidea
  - Bộ Cyclophyllidea
  - Bộ Diphyllidea
  - Bộ Diphyllobothriidea
  - Bộ Lecanicephalidea
  - Bộ Litobothriidea
  - Bộ Onchoproteocephalidea
  - Bộ Phyllobothriidea
  - Bộ Rhinebothriidea
  - Bộ Spathebothriidea
  - Bộ Tetrabothriidea
  - Bộ Tetraphyllidea
  - Bộ Trypanorhyncha
- Phân lớp Cestodaria
  - Bộ Gyrocotylidea
  - Bộ Amphilinidea
Lớp Monogenea
- Phân lớp Monopisthocotylea
  - Bộ Montchadskyellidea
  - Bộ Monocotylidea
  - Bộ Dactylogyridea
  - Bộ Gyrodactylidea
  - Bộ Capsalidea
- Phân lớp Polyopisthocotylea
  - Bộ Chimaericolidea
  - Bộ Diclybothriidea
  - Bộ Mazocraeidea
  - Bộ Polystomatidea
Lớp Catenulida
- Họ Catenulidae
- Họ Chordariidae
- Họ Retronectidae
- Họ Stenostomidae
- Họ Tyrrheniellidae
Lớp Rhabditophora

Ngành Gastrotricha

Bộ Chaetonotida
- Phân bộ Multitubulatina
  - Bộ Neodasyidae
- Phân bộ Paucitubulatina
  - Họ Chaetonotidae
  - Họ Dasydytidae
  - Họ Neogosseidae
  - Họ Muselliferidae
  - Họ Proichthydiidae
  - Họ Xenotrichulidae
  - Họ Dichaeturidae
Bộ Macrodasyida
- Họ Cephalodasyidae
- Họ Dactylopodolidae
- Họ Hummondasyidae
- Họ Lepidodasyidae
- Họ Macrodasyidae
- Họ Planodasyidae
- Họ Thaumastodermatidae
- Họ Redudasyidae
- Họ Turbanellidae
- Họ Xenodasyidae

Ngành Chaetognatha

Lớp Sagittoidea
- Phân lớp Eukrohniones
  - Bộ Monophragmoeukrohniformes
    - Họ Eukrohniidae
  - Bộ Biphragmoeukrohniformes
    - Họ Protoeukrohniidae
    - Họ Heterokrohniidae
    - Họ Tokiokaispadellidae
  - Bộ Aphragmoeukrohniformes
    - Họ Pterosagittidae
    - Họ Krohnittidae
    - Họ Krohnittellidae
- Phân lớp Sagittiones
  - Họ Pterokrohniidae
  - Họ Bathybelidae
  - Bộ Biphragmosagittiformes
    - Họ Biphragmosagittidae
  - Bộ Aphragmophora
    - Họ Sagittidae
      - Phân họ Sagittinae
      - Phân họ Flaccisagittinae
- Phân lớp Spadelliones
  - Họ Spadellidae

Ngành Acanthocephala

Lớp Archiacanthocephala
- Bộ Apororhynchida
  - Họ Apororhynchidae
- Bộ Gigantorhynchida
  - Họ Giganthorhynchidae
- Bộ Moniliformida
  - Họ Moniliformidae
- Bộ Oligacanthorhynchida
  - Họ Oligacanthorhynchidae
Lớp Eoacanthocephala
- Bộ Gyracanthocephala
  - Họ Quadrigyridae
- Bộ Neoechinorhynchida
  - Họ Dendronucleatidae
  - Họ Neoechinorhynchidae
  - Họ Tenuisentidae
Lớp Palaeacanthocephala
- Bộ Echinorhynchida
  - Họ Arhythmacanthidae
  - Họ Cavisomidae
  - Họ Diplosentidae
  - Họ Echinorhynchidae
  - Họ Fessisentidae
  - Họ Gymnorhadinorhynchidae
  - Họ Heteracanthocephalidae
  - Họ Illiosentidae
  - Họ Isthmosacanthidae
  - Họ Pomphorhynchidae
  - Họ Rhadinorhynchidae
  - Họ Sauracanthorhynchidae
  - Họ Transvenidae
- Bộ Heteramorphida
  - Họ Pyrirhynchidae
- Bộ Polymorphida
  - Họ Centrorhynchidae
  - Họ Isthomosacanthidae
  - Họ Plagiorhynchidae
  - Họ Pyriprobosicidae
  - Họ Polymorphidae
Lớp Polyacanthocephala
- Bộ Polyacanthorhynchida
  - Họ Polyacanthorhynchidae

Ngành Gnathostomulida

Gnathostomula paradoxa

Bộ Filospermoidea
- Họ Haplognathiidae
- Họ Pterognathiidae
Bộ Bursovaginoidea
- Phân bộ Conophoralia
  - Họ Austrognathiidae
- Phân bộ Scleroperalia

Ngành Rotifera

Liên lớp Eurotatoria
- Lớp Bdelloidea
  - Bộ Bdelloida
    - Họ Adinetidae
- Lớp Monogononta
  - Bộ Flosculariaceae
    - Họ Conochilidae
    - Họ Flosculariidae
    - Họ Hexarthridae
    - Họ Testudinellidae
    - Họ Trochosphaeridae
    - Họ Filiniidae
  - Liên bộ Pseudotrocha
    - Bộ Ploima
  - Liên bộ Gnesiotrocha
    - Bộ Collothecaceae
      - Họ Atrochidae
      - Họ Collothecidae
Lớp Seisonidea
- Bộ Seisonida
  - Họ Seisonidae
    - Chi Paraseison
    - Chi Seison

Ngành Micrognathozoa

Bộ Limnognathida
- Họ Limnognathiidae

Ngành Cycliophora

Lớp Eucycliophora
- Bộ Symbiida
  - Họ Symbiidae
    - Chi Symbion
      - Symbion pandora
      - Symbion americanus

Ngành Annelida

Ngành Sipuncula

Lớp Phascolosomatidea
- Bộ Aspidosiphoniformes
  - Họ Aspidosiphonidae
- Bộ Phascolosomatiformes
  - Họ Phascolosomatidae
Lớp Sipunculidea
- Bộ Golfingiiformes
  - Họ Golfingiidae
  - Họ Phascolionidae
  - Họ Themistidae
- Bộ Sipunculiformes
  - Họ Sipunculidae

Ngành Mollusca

Phân ngành Conchifera
- Monoplacophora
  - † Phân lớp Cyrtolitiones
    - † Bộ Sinuitopsida
      - † Liên họ Cyrtolitoidea S. A. Miller, 1889
        † Họ Cyrtolitidae S. A. Miller, 1889
        
        † Họ Carcassonnellidae Horný, 1997
      - † Liên họ Cyclocyrtonelloidea Horný, 1962
        † Họ Cyclocyrtonellidae Horný, 1962 (= Yochelsoniidae Horný, 1962 (inv.))
        
        † Họ Multifariitidae Bjaly, 1973
        
        † Họ Sinuellidae Starobogatov & Moskalev, 1987
        
        † Họ Sinuitinidae Starobogatov & Moskalev, 1987
  - † Phân lớp Cyrtonelliones
    - † Bộ Cyrtonellida
      - † Liên họ Cyrtonelloidea Knight & Yochelson, 1958
        † Họ Cyrtonellidae Knight & Yochelson, 1958 (= Cyrtonellopsinae Horný, 1965)
  - † Phân lớp Eomonoplacophora
    - (Bộ chưa công nhận)
      - † Liên họ Maikhanelloidea Missarzhevsky, 1989
        † Họ Maikhanellidae Missarzhevsky, 1989 (= Purellidae Vassiljeva, 1990)
  - † Phân lớp Tergomya (= Pilinea)
    - † Bộ Kirengellida (= Romaniellida)
      - † Liên họ Archaeophialoidea Knight & Yochelson, 1958
        † Họ Archaeophialidae Knight & Yochelson, 1958
        
        † Họ Peelipilinidae Horný, 2006
        
        † Họ Pygmaeoconidae Horný, 2006
      - † Liên họ Kirengelloidea Starobogatov, 1970
        † Họ Kirengellidae Starobogatov, 1970
        
        † Họ Romaniellidae Rozov, 1975
        
        † Họ Nyuellidae Starobogatov & Moskalev, 1987
      - † Liên họ Hypseloconoidea Knight, 1952
        † Họ Hypseloconidae Knight, 1952
    - Bộ Tryblidiida
      - Liên họ Tryblidioidea Pilsbry, 1899
        † Họ Tryblidiidae Pilsbry, 1899
        
        † Họ Proplinidae Knight & Yochelson, 1958
        
        † Họ Drahomiridae Knight & Yochelson, 1958
        
        † Họ Bipulvinidae Starobogatov, 1970
      - Liên họ Neopilinoidea Knight & Yochelson, 1958
        Họ Neopilinidae Knight & Yochelson, 1958
        Phân họ Neopilininae Knight & Yochelson, 1958 (= Vemidae Moskalev, Starobogatov & Filatova, 1983; = Laevipilinidae Moskalev, Starobogatov & Filatova, 1983; = Monoplacophoridae Moskalev, Starobogatov & Filatova, 1983)
        
        Phân họ Veleropilininae Starobogatov & Moskalev, 1987 (= Rokopellidae Starobogatov & Moskalev, 1987; = Micropilinidae Haszprunar & Schaefer, 1997)
- Bivalvia
- Gastropoda
- Scaphopoda
  - Bộ Dentaliida da Costa, 1776
    - Họ Anulidentaliidae Chistikov, 1975
    - Họ Calliodentaliidae
    - Họ Dentaliidae Children, 1834
    - Họ Fustiariidae Steiner, 1991
    - Họ Gadilinidae Chistikov, 1975
    - Họ Laevidentaliidae Palmer, 1974
    - Họ Omniglyptidae Chistikov, 1975
    - Họ Rhabdidae Chistikov, 1975
  - Bộ Gadilida Starobogatov, 1974
    - Phân bộ Entalimorpha Steiner, 1992
      - Họ Entalinidae Chistikov, 1979
    - Phân bộ Gadilimorpha Steiner, 1992
      - Họ Gadilidae Stoliczka, 1868
      - Họ Pulsellidae Scarabino in Boss, 1982
      - Họ Wemersoniellidae Scarabino, 1986
- Cephalopoda
- Archinacelloidea†
- Rostroconchia†
- Helcionelloida†

Ngành Bryozoa

Lớp Stenolaemata
- Bộ Cyclostomatida
- Bộ Cystoporata
- Bộ Cryptostomata
- Bộ Esthonioporata
- Bộ Fenestrata
  - Họ Phylloporinidae
- Bộ Timanodictyina
- Bộ Trepostomatida
  - Họ Heterotrypidae
  - Họ Monticuliporidae
Lớp Phylactolaemata
- Bộ Plumatellida
  - Họ Cristatellidae
  - Họ Fredericellidae
  - Họ Lophopodidae
  - Họ Pectinatellidae
  - Họ Plumatellidae
  - Họ Stephanellidae
  - Họ Tapajosellidae
Lớp Gymnolaemata
- Bộ Ctenostomatida
- Bộ Cheilostomata

Ngành Entoprocta

Họ Barentsiidae (Urnatellidae)
Họ Loxokalypodidae
Họ Loxosomatidae
Họ Pedicellinidae

Ngành Phoronida

Chi Phoronis
Chi Phoronopsis
Chi †Diversipora?
Chi †Hederella?
Chi †Cytosporella?
Chi †Hederellids
Chi †Hernodia?

Brachiopoda

Phân ngành Linguliformea
- Lớp Lingulata
  - Bộ Lingulida
    - Liên họ Linguloidea
      - Họ †Obolidae
      - Họ Lingulidae
    - Liên họ †Acrotheloidea
    - Liên họ Discinoidea
  - Bộ †Acrotretida
    - Liên họ Acrotretoidea Schuchert, 1893
      - Họ Acrotretidae Schuchert, 1893
      - Họ Biernatidae Holmer, 1989
      - Họ Ceratretidae Rowell, 1965
      - Họ Curticiidae Walcott & Schuchert, 1908
      - Họ Eoconulidae Rowell, 1965
      - Họ Ephippelasmatidae Rowell, 1965
      - Họ Scaphelasmatidae Rowell, 1965
      - Họ Torynelasmatidae Rowell, 1965
    - Incertae sedis
      - Craniotreta Termier & Monod, 1978
      - Dzhagdicus Sobolev, 1992
      - Schizotretoides Termier & Monod, 1978
  - Bộ †Siphonotretida
    - Liên họ †Siphonotretoidea
      - Họ †Siphonotretidae
        Acanthambonia Cooper, 1956
        
        Acanthotretella?Holmer & Caron, 2006
        
        Alichovia Goryanskij, 1969
        
        Celdobolus Havlíček, 1982
        
        Cyrbasiotreta Williams & Curry, 1985
        
        Eosiphonotreta Havlíček, 1982
        
        Gorchakovia Popov & Khazanovitch
        
        Helmersenia Pander
        
        Karnotreta Williams & Curry, 1985
        
        Mesotreta Kutorga, 1848
        
        Multispinula Rowell, 1962
        
        Nushbiella Popov (trong Kolobova & Popov, 1986)
        
        Oaxaquiatreta Streng, Mellbin, Landing & Keppie, 2011
        
        Orbaspina Valentine & Brock, 2003
        
        Quasithambonia? Bednarczyk & Biernat, 1978
        
        Schizambon Walcott, 1884
        
        Siphonobolus Havlíček, 1982
        
        Siphonotreta de Verneuil, 1845
        
        Siphonotretella Popov & Holmer, 1994
- Lớp †Paterinata
  - Bộ †Paterinida
    - Liên họ Paterinoidea Schuchert, 1893
      - Họ Cryptotretidae Pelman, 1979
        Aldanotreta Pelman, 1977
        
        Askepasma Laurie, 1896
        
        Cryptotreta Pelman, 1977
        
        Dzunarzina Ushatinskaya, 1993
        
        Salanygolina Ushatinskaya, 1987
      - Họ Paterinidae Schuchert, 1893
        Dictyonina Cooper, 1942
        
        Dictyonites Cooper, 1956
        
        Kolihium Havlicek, 1982
        
        Lacunites Gorjansky, 1969
        
        Micromitra Meek, 1873
        
        Paterina Beecher, 1891
Phân ngành Craniiformea
- Lớp Craniata
  - Bộ Craniida
    - Phân bộ Craniidina
      - Liên họ Cranioidea
        Họ Craniidae
        †Craniscus Dall, 1871
        
        †Conocrania Smirnova, 1996
        
        †Danocrania Rozenkrantz, 1964
        
        †Isocrania Jäkel, 1902
        
        †Lepidocrania Cooper and Grant, 1974
        
        †Nematocrania Grant, 1976
        
        Neoancistrocrania Laurin, 1992
        
        Novocrania Lee và Bruton, 2001
        
        †Orthisocrania Rowell, 1963
        
        †Petrocrania Raymond, 1911
        
        †Philhedra Koken, 1889
        
        †PseudocraniaMcCoy, 1851
        
        Valdiviathyris Helmcke, 1940
  - Bộ †Craniopsida
    - Liên họ †Craniopsoidea
      - Họ †Craniopsidae
        †Craniops Hall, 1859
        
        †Discinopsis Hall & Clarke 1892
        
        †Lingulapholis Schuchert 1913
        
        †Paracraniops Williams 1963
        
        †Pseudopholidops Bekker, 1921
        
        †Wrightiops Popov và Cocks 2014
  - Bộ †Trimerellida
Phân ngành Rhynchonelliformea
- Lớp †Chileata
  - Bộ †Chileida
  - Bộ †Dyctonellida
- Lớp †Obolellata
  - Bộ †Obolellida
  - Bộ †Naukatida
- Lớp †Kutorginata
  - Bộ †Kutorginida
- Lớp †Strophomenata
  - Bộ †Billingsellida
  - Bộ †Strophomenida
  - Bộ †Productida
  - Bộ †Orthotetida
- Lớp Rhynchonellata
  - Bộ Rhynchonellida
  - Bộ Terebratulida
  - Bộ Thecideida
  - Bộ †Protorthida
  - Bộ †Orthida
  - Bộ †Pentamerida
  - Bộ †Atrypida
  - Bộ †Athyridida
  - Bộ †Spiriferida
  - Bộ †Spiriferinida
Phân ngành Disciniformea

Lớp Hyolitha †

Bộ Hyolithida
- Họ Hyolithidae
Bộ Orthothecida
- Họ Allathecidae
- Họ Circothecidae
- Họ Gracilithecidae
- Họ Orthothecidae
- Họ Tetrathecidae
- Họ Novitatidae
- Chi Lenatheca
- Chi Pedunculotheca
- Chi Probactrotheca
Bộ Incertae sedis
- Chi Cupitheca

Ngành Monoblastozoa

Họ Salinellidae
- Salinella
  - Salinella salve

Ngành Dicyemida

Lớp Rhombozoa
- Họ Kantharellidae
- Họ Dicyemidae
- Họ Conocyemidae
  - Chi Conocyema
  - Chi Microcyema

Orthonectida

Họ Rhopaluridae
- Ciliocincta
- Intoshia
- Prothelminthus
- Rhopalura
- Stoecharthrum
Họ Pelmatosphaeridae
- Chi Pelmatosphaera
  - Loài Pelmatosphaera polycirri

Petalonamae

Chi †Stromatoveris
Lớp †Rangeomorpha
- †Avalofractus
- †Bradgatia
- †Fractofusus
- †Frondophyllas
- †Haspidophyllas
- †Khatyspytia
- †Pambikalbae
- †Pectinifrons
- †Primocandelabrum
- †Trepassia
- †Vinlandia
- Họ †Rangeidae
  - †Rangea
- Họ †Charniidae
  - †Beothukis
  - †Bomakellia
  - †Charnia
  - †Paracharnia
  - †Culmofrons
Lớp †Erniettomorpha Các chi
- †Ernietta
- †Nasepia
- †Palaeoplatoda
- †Phyllozoon
- †Pteridinium
- †Swartpuntia
Lớp †Arboreomorpha
- † Charniodiscus hoặc Arborea
- † Khatyspytia
- † Thaumaptilon
- † Vaizitsinia

Ngành Proarticulata

Lớp †Vendiamorpha
- †Vendiidae
  - Chi Vendia
  - Chi Paravendia
  - Chi Karakhtia
Lớp†Dipleurozoa
- †Dickinsoniidae
Lớp †Cephalozoa
- †Andiva
- †Ivovicia
- †Yorgiidae
- †Sprigginidae

Ngành Trilobozoa

Ngành Trilobozoa †
- Họ Albumaresidae †
  - Chi Albumares †
  - Chi Anfesta †
  - Chi Skinnera †
- Họ Tribrachididae †
  - Chi Tribrachidium †
- Họ Anabaritidae †
  - Chi Aculeochrea †
  - Chi Anabarites †
  - Chi Cambrotubulus †
  - Chi Mariochrea †
  - Chi Selindeochrea †
- Họ incertae saedis
  - Chi Gastreochrea †
  - Chi Hallidaya †
  - Chi Kotuites †
  - Chi Lobiochrea †
  - Chi Longiocrea †
  - Chi Paragloborilus †
  - Chi Rugoconites †
  - Chi Tinsitheca †
  - Chi Triforillonia†

Medusoid

†Arkarua
†Aspidella
†Brachina
†Corumbella
†Cyclomedusa
†Eoporpita
†Ediacaria
†Eoandromeda
†Haootia (polipoid)
†Hiemalora (anemonoid)
†Inaria (?)
†Kimberella (molluscoid)
†Mawsonites
†Medusina
†Nimbia
†Pomoria
†Solza
†Studenicia

Các nhóm được đề xuất:

Lớp †Psammocorallia
- †Asterosoma
- †Beltanelliformis
- †Brooksella
- †Nemiana
- †Protolyellia
- †Spatangopsis

Lớp †Coeloscleritophora

Bộ Chancelloriida
- Họ Chancelloriidae .
  - Chi Archiasterella
    - A. fletchergryllus Randell, 2003
    - A. hirundo Bengston, 1990 (in Bengston)
    - A. pentactina Sdzuy, 1969
  - Chi Chancelloria
    - C. eros Walcott, 1920
    - C. drusilla Walcott, 1920
    - C. libo Walcott, 1920
    - C. yorkensis Walcott, 1920
    - C. cruceana Rusconi, 1954
    - C. lenaica Zhuravleva and Korde, 1955
    - C. altaica Romanenko, 1968
    - C. maroccana Sdzuy, 1969
    - C. iranica Mostler and Mosleh-Yazdi, 1976
    - C. pentacta Rigby, 1978
    - C. arida Duan, 1984
    - C. odontodes Duan, 1984
    - C. sardinica Mostler, 1985
    - C. coronacea Vassiljeva, 1985
    - C. spinulosa Vassiljeva, 1985
    - C. symmetrica Vassiljeva, 1985
    - C. primaria Missarzhevsky, 1989
    - C. racemifundis Bengtson, 1990
    - C. obliqua Gravestock, 2001
    - C. australilonga Yun, 2019
    - C. impar Moore, 2019
    - C. lilioides Moore, 2019
  - Chi Platyspinites
  - Chi Chancelloriella
  - Chi Ginospina
  - Chi Cambrothyra
  - Chi Allonnia

Agmata

Họ †Salterellidae
- Chi †Ellisell
- Chi †Salterella
- Chi †Volborthella

Xenacoelomorpha

Phân ngành Xenoturbellida

Lớp Incertae sedis
- Họ Xenoturbellidae
  - Chi Xenoturbella

Phân ngành Acoelomorpha

Lớp Acoela
- Họ Nadinidae
- Họ Diopisthoporidae
- Họ Antroposthiidae
- Họ Actinoposthiidae
- Họ Antigonariidae
- Họ Paratomellidae
- Phân bộ Bursalia
  - Phân thứ bộ Crucimusculata
    - Họ Proporida
    - Họ Isodiametridae
    - Họ Otocelidida
    - Họ Dakuidae
    - Liên họ Aberrantospermata
      - Họ Convolutidae
      - Họ Mecynostomidae
  - Phân thứ bộ Prosopharyngida
    - Họ Hofsteniidae
    - Họ Hallangiidae
    - Họ Solenofilomorphidae
Lớp Nemertodermatida
- Họ Ascopariidae

Phát sinh loài và tiến hoá

Cây phát sinh

Đây là cây phát sinh giới Động vật (chỉ các dòng họ chính, và thời gian phân chia của các ngành). Cho thấy động vật bắt đầu sinh tồn vào khoảng 760 triệu năm trước, đó chính là loài hải miên hay bọt biển thuộc ngành Động vật thân lỗ.

Animalia

	Placozoa

	Cnidaria

	Chordata

	Ambulacraria

Protostomia

Ecdysozoa

Scalidophora

	Panarthropoda

	Nematoida

>529 mya

Spiralia

Gnathifera

	Rotifera and allies

	Chaetognatha

Platytrochozoa

Platyhelminthes and allies

Lophotrochozoa

	Mollusca and allies

	Annelida and allies

550 mya

580 mya

610 mya

650 mya

Triploblasts

680 mya

760 mya

950 mya

Tiến hoá, sinh tồn và phát triển

Động vật bắt đầu hình thành từ đại dương. Thậm chí, trước khi các tế bào thực vật tập hợp lại với nhau ở những vũng cạn, động vật đã bắt đầu phát triển ở biển. Động vật có sự khác biệt so với thực vật về sự chuyên hoá các chức năng và sự tương tác phức tạp của tế bào. Đến khoảng 580 triệu năm trước, động vật đã tiến hoá để có những bộ phận cứng – chẳng hạn như vỏ hoặc bộ khung xương thấy được bằng mắt thường từ bên ngoài và các hoá thạch của chúng có thể bắt gặp ở khắp nơi trên Trái đất. Loài động vật đơn giản nhất tồn tại ngày nay là Trichoplax, được phát hiện vào năm 1965 khi nó bò lên thành một bể cá.

Ngành Thích ty bào sinh sống vào khoảng 550 năm.
Ngành Sứa lược khoảng 540 triệu năm.
Ngành Placozoa khoảng 720 triệu năm hoặc 635 triệu năm trước.
Ngành Petalonamae đã tuyệt chủng, sinh sống trong khoảng thời gian 570-516 triệu năm trước.
Ngành Proarticulata đã tuyệt chủng và sinh sống vào khoảng 567-550 triệu năm trước.
Ngành Trilobozoa đã tuyệt chủng, sinh sống vào khoảng 565-548 triệu năm trước.
Ngành Medusoid đã tuyệt chủng, sinh sống vào khoảng 560 triệu năm trước.

Phân loại học và phát sinh các nhánh

Động vật là đơn ngành, nghĩa là chúng có nguồn gốc từ một tổ tiên chung. Chúng cũng là chị em với Choanoflagellata, cùng với nó tạo thành Choanozoa. Giới Động vật được phân thành các nhánh như sau:

Giới Động vật
- Nhánh ParaHoxozoa
  - Nhánh Bilateria

Một số tài liệu khác đưa ra nhánh Planulozoa nằm giữa nhánh ParaHoxozoa và nhánh Bilateria. Để cho ra mối quan hệ chị em của Placozoa với Cnidaria. Một số nghiên cứu đã đưa ra bằng chứng ủng hộ Porifera là chị em với Parahoxozoa và Ctenophora là nhóm chị em với phần còn lại của động vật. Và nhánh Bilateria (Động vật đối xứng hai bên) chia thành hai nhánh chính là ngành Xenacoelomorpha với một nhánh chứa tất cả các động vật miệng nguyên sinh và động vật có xương sống cùng với một số ngành khác của liên ngành Deuterostomia, đó là nhánh Nephrozoa. Hay một giả thuyết khác là tổ tiên chung gần đây nhất của tất cả các loài Bilateria được gọi là "Urbilateria".

Phân loại hai nhánh chính của nhánh Bilateria:

Nhánh Bilateria
- Ngành Xenacoelomorpha
- Nhánh Nephrozoa

Xenacoelomorpha

Xenacoelomorpha /ˌzɛnəˌsɛloʊˈmɔːrfə/ là một ngành động vật không xương sống và một ngành của động vật đối xứng hai bên (nhánh Bilateraia). Tất cả loài của ngành này đều là giun sống ở biển. Xenacoelomorpha hay còn gọi là động vật thân rỗng kỳ dị.^{[cần dẫn nguồn]} Ngành này chia thành 2 phân ngành:

Ngành Xenacoelomorpha
- Phân ngành Acoelomorpha
- Phân ngành Xenoturbellida

Nephrozoa

Phân loại

Nhánh Nephrozoa chia thành hai siêu ngành là:

Nhánh Nephrozoa
- Siêu ngành Deuterostomia
- (Không phân hạng) Protostomia nói chính xác đây là một đơn vị phân loại bao gồm hầu hết các động vật không xương sống.

Deuterostomia

Phân loại và giới thiệu

Siêu ngành (liên ngành) Deuterostomia /ˌdjuːtərəˈstoʊmi.ə/; là miệng thứ hai trong tiếng Hy Lạp cổ đại) hay còn gọi là Động vật miệng thứ sinh. Được chia thành nhiều ngành trong đó có 4 ngành và 1 đơn vị phân loại, bao gồm như sao:

Liên ngành Deuterostomia
- Ngành Chordata
- Ngành †Vetulicolia
- Nhánh Ambulacraria
  - Ngành Hemichordata
  - Ngành Echinodermata
  - (Không phân hạng) †Cambroernida

Echinodermata và Hemichordata tạo thành nhánh Ambulacraria. Hơn nữa, có khả năng là Ambulacraria có thể là chị em với Xenacoelomorpha, và tạo thành nhánh Xenambulacraria.