Hyman Ali

Hymenaios
Hymenaeus và Eros. Hymenaeus cầm một ngọn đuốc, trong khi Eros bậc lại ngọn lửa
Giới tính	Nam
Cha mẹ	Dionysos Apollo và Clio, Calliope, Urania hoặc Terpsichore Magnes Aphrodite Terpsichore Ourania và Cleo

Trong thần thoại Hy Lạp, Hymenaios (tiếng Hy Lạp cổ: Ὑμέναιος, Latinh hoá: Yménaios) hay Hymen (Ὑμήν), là vị thần của nghi lễ hôn nhân, người truyền cảm hứng cho các bữa tiệc và những bài ca. Liên quan đến tên của vị thần này, hymenaios là một thể loại thơ trữ tình Hy Lạp được hát trong lúc cô dâu được rước về nhà chú rể, trong đó vị thần được xướng gọi, khác với Epithalamium, vốn được hát tại ngưỡng cửa phòng tân hôn.

Tên Hymenaios bắt nguồn từ căn tố tiền Ấn-Âu *syuh₁-men-, nghĩa là “khâu lại với nhau”, từ đó có nghĩa “người kết nối”; dạng này cũng được ghi nhận trong tiếng Hy Lạp Doric là Ὑμάν (Humán). Từ hymen cũng được dùng để chỉ một lớp da hoặc màng mỏng, chẳng hạn như màng trinh, và theo quan niệm truyền thống, màng này được cho là bị rách do quan hệ tình dục sau khi người phụ nữ kết hôn (lần đầu). Do đó, tên của màng này không có mối liên hệ trực tiếp với tên vị thần, nhưng chúng có chung một căn tố và trong từ nguyên dân gian đôi khi được cho là có liên quan với nhau.

Một cách giải thích khác cho rằng tên gọi này bắt nguồn từ từ Hy Lạp ὕμνος (hymnos), nghĩa là “bài ca” hoặc “thánh ca”, và bản thân vị thần được hình thành thông qua quá trình nhân cách hóa bài ca. Theo cách giải thích này, mối liên hệ của Hymenaios với các bài ca hôn lễ được xem là nền tảng cho sự hình thành hình tượng vị thần.

Hymenaios được cho là phải hiện diện trong mọi đám cưới. Nếu ông không xuất hiện, cuộc hôn nhân được cho là sẽ gặp tai họa; vì vậy, người Hy Lạp thường chạy khắp nơi và lớn tiếng gọi tên ông. Ông chủ trì nhiều đám cưới trong thần thoại Hy Lạp, bao gồm đám cưới của các vị thần và con cái của họ.

Hymenaios được nhắc đến trong bài ca hôn lễ cổ đại có nguồn gốc không rõ (gọi là Hymenaios), Hymen o Hymenae, Hymen, được Catullus lưu truyền.

Hymenaios được nhắc đến trong The Trojan Women của Euripides, trong đó Cassandra nói:

“Hãy mang ánh sáng đến đây, giơ cao và để ngọn lửa của nó bừng sáng! Hãy nhìn xem, ta đang phụng sự vị thần! Ta thắp sáng điện thờ của người bằng những ngọn nến rực rỡ. Hỡi Hymenaios, vị vua của hôn nhân! Phúc thay chú rể; phúc thay cả ta, người thiếu nữ sắp kết hôn với một vị vương công ở Argos. Kính chào Hymenaios, vị vua của hôn nhân!”

Hymenaios cũng xuất hiện trong tác phẩm của nữ thi sĩ Hy Lạp Sappho sống vào thế kỷ 7–6 TCN:

“Phải thật cao, thật cao là gian phòng cưới —

Hymenaios!

Hãy dựng nó thật cao, hỡi những người thợ!

Chú rể đang đến —

Hymenaios!

Cao lớn như chính thần Chiến tranh, người cao nhất trong tất cả!”

Hymenaios thường được cho là con trai của Apollo và một trong các Muse: Clio, Calliope, Urania hoặc Terpsichore. Trong vở kịch Medea của Seneca, ông được nói là con trai của Dionysos. Servius gọi ông là con của Dionysus và Aphrodite.

Một số câu chuyện khác lại cho Hymenaios một nguồn gốc mang tính truyền thuyết. Trong một mảnh còn sót lại của Megalai Ehoiai được gán cho Hesiodos, có kể rằng Magnes “có một người con trai có vẻ đẹp hiếm có, Hymenaios. Khi Apollo nhìn thấy chàng trai, ông đem lòng yêu và không chịu rời khỏi nhà của Magnes”.

Peace của Aristophanes kết thúc bằng cảnh Trygaeus và Đoàn đồng ca cùng hát bài ca hôn lễ, với câu “Ôi Hymen! Ôi Hymenaios!” được lặp đi lặp lại, một điệp khúc đặc trưng trong các bài ca hôn lễ.

Theo Athenaios, Likymnios thành Chios, trong tác phẩm Dithyrambics, kể rằng Hymenaios là erastes của Argynnus, một thiếu niên đến từ Boeotia.

Maurus Servius Honoratus, trong các chú giải về Eclogues của Vergilius, viết rằng Hesperus, Sao Hôm, cư ngụ trên núi Oeta ở Thessaly, và tại đó ông đem lòng yêu chàng Hymenaios trẻ tuổi, con của Apollo, người có giọng hát tương tự Hesperus. Theo truyền thuyết, Hymenaios đã mất giọng hát này trong đám cưới của Dionysus và Ariadne.

Theo một truyền thuyết tình ái xuất hiện về sau, Hymenaios là một thiếu niên Athens có vẻ đẹp nổi bật nhưng xuất thân thấp kém, đem lòng yêu con gái của một trong những phụ nữ giàu có nhất thành bang. Vì địa vị xã hội không cho phép mình nói chuyện hay theo đuổi nàng, chàng chỉ có thể đi theo nàng bất cứ nơi nào nàng đến.

Hymenaios cải trang thành phụ nữ để tham gia một trong những đoàn rước, một nghi lễ tôn giáo tại Eleusis chỉ dành cho phụ nữ. Đoàn người bị cướp biển bắt giữ, Hymenaios cũng nằm trong số đó. Chàng động viên những người phụ nữ và cùng họ bàn bạc kế hoạch; cuối cùng, tất cả cùng nhau giết những kẻ bắt giữ mình. Sau đó, chàng thỏa thuận với những người phụ nữ rằng sẽ cùng họ trở về Athens và giúp họ giành lại tự do, với điều kiện chàng được phép kết hôn với một trong số họ. Chàng đã hoàn thành được cả hai mục tiêu, và cuộc hôn nhân của chàng hạnh phúc đến mức người Athens lập các lễ hội để tôn vinh chàng; từ đó, Hymenaios được gắn liền với hôn nhân.

Theo Apollodorus, “những người theo phái Orphic kể rằng” Hymenaios nằm trong số những người được Asclepius làm cho sống lại.

Ít nhất từ thời Phục hưng Ý, Hymenaios thường được thể hiện trong nghệ thuật dưới hình dạng một nam thanh niên đội vòng hoa và cầm một ngọn đuốc đang cháy trên một tay.

Hymenaios được nhắc đến trong bảy vở kịch của William Shakespeare: Hamlet, Giông tố, Có gì đâu mà rộn, Titus Andronicus, Pericles, Prince of Tyre, Timon thành Athens và As You Like It — trong đó ông chủ trì nghi lễ của bốn đám cưới. Các nghi lễ này bao gồm một điệu múa tượng trưng cho sự hòa hợp của tám nhân vật khi họ kết đôi, trong đó có nhân vật chính và nữ nhân vật chính Rosalind cùng người yêu của nàng là Orlando.

Năm 1817, John Wolcot đặt ra cụm từ Hymen's war terrific để mô tả cuộc cạnh tranh giữa các con của vua George III nhằm kết hôn và sinh con trai, qua đó tránh một cuộc khủng hoảng kế vị trong quân chủ Anh.

Hymen (1921) là một trong những tập thơ của nữ nhà thơ Mỹ thuộc trường phái hiện đại H.D. (Hilda Doolittle). Bài thơ dài mang cùng tên tập thơ hình dung một nghi lễ cổ đại của phụ nữ Hy Lạp dành cho cô dâu.

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Hymenaios.

• Apollodorus, Apollodorus, The Library, with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. ISBN 0-674-99135-4. Online version at the Perseus Digital Library.
• Catullus, Poem 62.
• Grimal, Pierre, The Dictionary of Classical Mythology, Wiley-Blackwell, 1996. ISBN 978-0-631-20102-1.
• Hard, Robin, The Routledge Handbook of Greek Mythology: Based on H.J. Rose's "Handbook of Greek Mythology", London and New York, Routledge, 2004. ISBN 020344633X. doi:10.4324/9780203446331.
• Schmitz, Leonhard, "HYMEN." In Smith, William, (ed.) Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, London (1873). Online version at the Perseus Digital Library.
• Maas, P. "Hymenaios" REF 9 (1916) pp. 130–34.
• Ovid. Medea in Metamorphoses, 12.
• Virgil, Aeneid, Theodore C. Williams. trans. Boston. Houghton Mifflin Co. 1910. Online version at the Perseus Digital Library.