Ulises Vera
Số áo #11Midfielder
Argentina
Câu lạc bộ hiện tại
Quilmes
Clubhouse
Thông tin chi tiết (Wikipedia)
| Thực thể địa lý tranh chấp Đảo Thị Tứ | |
|---|---|
| Địa lý | |
| Vị trí | Biển Đông |
| Tọa độ | 11°03′11″B 114°17′5″Đ / 11,05306°B 114,28472°Đ |
| Diện tích | 0,44 km2 (0,17 dặm vuông Anh) |
| Độ cao cao nhất | 3,4 m (11 ft) |
| Quản lý | |
| Quốc gia quản lý | |
| Vùng | Mimaropa |
| Tỉnh | Palawan |
| Đô thị | Kalayaan |
| Tranh chấp giữa | |
| Quốc gia | |
| Thành phố | Cao Hùng |
| Quận | Kỳ Tân |
Quốc gia | |
| Tỉnh | Palawan |
| Đô thị | Kalayaan |
Quốc gia | |
| Tỉnh | Hải Nam |
| Thành phố | Tam Sa |
| Quận | Nam Sa |
Quốc gia | |
| Tỉnh | Khánh Hòa |
| Đặc khu | Trường Sa |
| Dân cư | |
| Dân số | 406 |
Đảo Thị Tứ (tiếng Anh: Thitu Island; tiếng Filipino: Pag-Asa; chữ Hán: 中业岛; bính âm: Zhōngyè dǎo; Hán-Việt: Trung Nghiệp đảo) là đảo san hô tự nhiên lớn thứ hai thuộc quần đảo Trường Sa (Biển Đông), có diện tích khoảng 37,2 hécta (92 mẫu Anh) và cao 3,4 m. Nằm cách Puerto Princesa khoảng 500 kilômét (310 mi) về phía tây, đảo tọa lạc tại trung tâm cụm Thị Tứ, đóng vai trò che chắn phía tây luồng Thị Tứ. Tiếp giáp xung quanh đảo là cụm Song Tử ở phía bắc, đá Xu Bi ở tây nam, cùng cụm Loại Ta và Nam Yết ở phía nam. Đảo này hiện do Philippines kiểm soát thực tế, là trung tâm hành chính của khu Kalayaan (tỉnh Palawan) và quản lý một số thực thể tại quần đảo Trường Sa. Nằm cách Palawan khoảng 500 kilômét (310 mi) về phía tây, đảo có một cảng nhỏ, một đường băng và khoảng 300 cư dân sinh sống.

Năm 1971, thừa cơ Hải quân Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) sơ tán khỏi đảo Thị Tứ do bão, Philippines đã chiếm đóng hòn đảo này và tiếp tục kiểm soát cho đến nay.
Tháng 5 năm 2020, trên đảo được xây thêm cảng, bến tàu mới và đường dốc đổ bộ ở đầu đường băng. Đầu năm 2023, đường băng được lát bê tông. Hạ tầng dân sự trên đảo gồm đường băng, hải đăng, phòng khám, tháp thông tin và trường phổ thông liên cấp.
Thị Tứ là hòn đảo lớn nhất do Philippines kiểm soát tại quần đảo Trường Sa, đồng thời là nơi duy nhất có cư dân thường trú thay vì chỉ gồm quân nhân hay khách du lịch.
Đảo Thị Tứ hiện là đối tượng tranh chấp chủ quyền giữa Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan và Philippines. Dù đang do Philippines kiểm soát, Việt Nam cùng Trung Quốc và Đài Loan vẫn khẳng định chủ quyền đối với hòn đảo này.
| ||
Tên gọi
Đảo có tên tiếng Philippines là Pag-asa ("hy vọng") và mang nhiều tên gọi khác tùy thuộc vào ngôn ngữ: Tiếng Quan Thoại giản thể: 中业岛; phồn thể: 中業島; bính âm: Zhōngyè Dǎo; tiếng Việt: Đảo Thị Tứ; tiếng Phúc Kiến, tiếng Trung: 鐵峙/铁峙/鐵 堆; Bạch thoại tự: Thih-tu; nghĩa đen 'bãi sắt'.
Đôi khi nó bị gọi nhầm là "Đảo Tiezhi", theo cách đọc tiếng Quan thoại (tiếng Trung: 鐵峙島/铁峙岛; bính âm: Tiězhì Dǎo; nghĩa đen 'Đảo bãi sắt'); Đá Vĩnh Hảo (铁峙礁; 鐵寺礁) đề cập đến một khu vực khác cách đảo này 7,5 km về phía đông bắc. Tên tiếng Quan thoại hiện đại của hòn đảo được lấy từ một trong những thiết giáp hạm, có tên là Chung-yeh (tiếng Trung: 中業號; bính âm: Zhōngyè Hào), do Chính phủ Đài Loan cử đến để giành lại quyền kiểm soát hòn đảo vào năm 1946.
Tên tiếng Anh "Thitu" của đảo Thị Tứ bắt nguồn từ phát âm tiếng Hải Nam của từ "Tiezhi" (Hih-tu), tên gọi quen thuộc của ngư dân Hải Nam. Năm 1867, tên gọi cùng thông tin thủy văn của “Rạn san hô và đảo Thitu” lần đầu xuất hiện trên Tạp chí Hàng hải Anh, do tàu HMS Rifleman thuộc Hải quân Hoàng gia Anh khảo sát.
Năm 1933, Pháp chiếm giữ 13 đảo và rạn san hô ở Trường Sa, gồm cả đảo "L'île Thi-Thai". Năm 1935, Ủy ban Kiểm tra Bản đồ Đất và Nước Trung Hoa Dân Quốc công bố Bảng so sánh tên tiếng Trung và tiếng Anh các đảo ở Biển Đông, trong đó "Đảo và Rạn Thitu" được phiên âm thành "Đảo và Rạn Didu". Từ năm 1939 đến khi đầu hàng năm 1945, Nhật Bản chiếm đóng quần đảo Trường Sa và đặt tên nơi này là "Đảo Tam Giác".
Tháng 10 năm 1947, Bộ Nội chính Trung Hoa Dân Quốc công bố "Bảng so sánh tên cũ và tên mới của các đảo ở Biển Đông", trong đó rạn và đảo Didu được đổi tên thành rạn và đảo Zhongye nhằm kỷ niệm lần cập bến đầu tiên của con tàu.
Tháng 4 năm 1971, quân đội Trung Hoa Dân Quốc trên đảo Thị Tứ rút về đảo Ba Bình để tránh bão. Đến cuối tháng 7 cùng năm, Philippines đã đưa quân đến chiếm đóng đảo này cho đến nay và đổi tên thành đảo Pag-asa (tiếng Tagalog: Pulo ng Pag-asa), cũng được dịch là Đảo Pag-asa, Đảo Pagasa, v.v., có nghĩa là "Đảo Hy vọng".
Đặc điểm
Đảo cao 3,6 m với diện tích tự nhiên khoảng 32 ha. Tính đến năm 2012 thì đảo này có diện tích khoảng 37 ha. Theo như ảnh vệ tinh Sentinel-2 (ESA) thì tính đến tháng 10 năm 2022, diện tích của đảo sau khi được bồi đắp thêm vào khoảng 44 ha.
Đảo Thị Tứ là hòn đảo thấp được bao bọc bởi rạn san hô rộng với nhiều xác tàu rỉ sét nhô trên mặt nước. Đảo phủ đầy cây cối, bụi rậm, dừa và cỏ dại, đồng thời là nơi trú ngụ của một số loài chim biển.
Đảo Thị Tứ là đảo tự nhiên phủ rừng rậm, nơi chim biển sinh sống và tích tụ phân tạo nên vùng đất trung tâm màu mỡ. Quần đảo Trường Sa dồi dào tài nguyên thủy sản, dẫn đến các tranh chấp đánh bắt cá thường xuyên.
Lịch sử
Thời kỳ đầu và thuộc địa
Theo ghi chép lịch sử, hòn đảo từng có người sinh sống qua nhiều thời kỳ, gồm ngư dân Chăm Pa (thuộc Việt Nam ngày nay), người Trung Quốc, cùng lực lượng quân Pháp ở Đông Dương và Đế quốc Nhật Bản trong Thế chiến II.
Tháng 6 năm 1763, tàu Earl Temple thuộc Công ty Đông Ấn Anh bị đắm tại rạn san hô đảo Thị Tứ trên hành trình đến Manila. Sau nhiều tháng mắc kẹt trên đảo, ba thủy thủ tự đóng bè kết buồm lông chim, vượt biển đến Việt Nam, Trung Quốc rồi trở về Anh. Năm 1997, Philippines phát hiện xác tàu Earl Temple, thu hồi các hiện vật và hiện trưng bày tại Bảo tàng Quốc gia.
Giai đoạn 1930–1933, chính quyền thực dân Pháp ở Đông Dương đã cử hải quân đến chiếm đóng 13 đảo thuộc quần đảo Trường Sa, trong đó có đảo Thị Tứ. Thời điểm đó, trên đảo Thị Tứ đã có sự hiện diện của 5 người Việt Nam. Ngày 21 tháng 12 năm 1933, Thống đốc Nam Kỳ Jean-Félix Krautheimer ký Nghị định số 4702-CP sáp nhập các đảo chính và đảo phụ thuộc thuộc quần đảo Trường Sa, trong đó có đảo Thị Tứ, vào tỉnh Bà Rịa..
Theo cuốn sách tiếng Nhật Tổng quan về các đảo phía Nam mới, ngư dân Việt Nam từng định cư trên đảo Thị Tứ và trồng dừa, đu đủ, khoai lang cùng các loại rau củ.
Tháng 4 năm 1935, Tạp chí của Ủy ban Kiểm tra Bản đồ Đất và Nước (Trung Hoa Dân Quốc) xuất bản “Bản đồ các đảo ở Biển Đông”, trong đó đảo Thị Tứ được ghi tên là “Đảo và Rạn san hô Didu”.
Năm 1939, Nhật Bản chiếm Trường Sa, đổi tên thành “Quần đảo Nam Mới” và đặt tên đảo Thị Tứ là “Đảo Tam Giác”.
Sau Thế chiến thứ 2
Thành lập chính quyền dân sự của Trung Hoa Dân Quốc và yêu sách của Tomás Cloma
Sau khi Nhật Bản đầu hàng quân Đồng minh năm 1945, các quan chức Trung Hoa Dân Quốc đã bắt đầu tiếp quản và thu hồi các đảo ở Biển Đông từ tay người Nhật.
Tháng 12 năm 1946, Trung Hoa Dân Quốc cử Lâm Tuân chỉ huy tàu Taiping và Zhongye đến Trường Sa, đồng thời phái Đào Nhữ Ngọc dẫn tàu Yongxing và Zhongjian ra Hoàng Sa. Ngày 12 tháng 12, họ đã khảo sát đảo Zhongye, lập bản đồ và dựng bia đá chủ quyền. Tiếp đó, Bộ Nội vụ (Trung Hoa Dân Quốc) tiến hành khôi phục mốc quốc gia trên các đảo chính, đổi tên và xuất bản Bản đồ Vị trí các đảo ở Biển Đông. Tên "Đảo Zhongye" được đặt để tưởng nhớ chiến hạm "Zhongye" đi đến các đảo ở Biển Đông.

Năm 1956, Hải quân Trung Hoa Dân Quốc cử các tàu Liwei, Weiyuan và Ningyuan tuần tra Trường Sa ba lần. Tại đây, họ tiến hành dựng bia, thượng cờ trên đảo Ba Bình, Trường Sa Lớn, Bến Lạc, đồng thời lập "Khu đồn trú Nansha" và đưa lính thủy đánh bộ ra trấn giữ đảo Ba Bình.
Ngày 11 tháng 5 năm 1956, công dân Philippines Tomás Cloma dẫn 40 người đổ bộ lên quần đảo Trường Sa, tuyên bố "khám phá" 9 đảo lớn (bao gồm đảo Thị Tứ). Ông đặt tên khu vực này là "Quần đảo Tự do" (Kalayaan) và tự lập "Chính phủ Nhà nước Tự do". Ngay lập tức, Đại sứ Trung Hoa Dân Quốc tại Philippines đã gửi thư phản đối, khẳng định chủ quyền đối với các hòn đảo này. Tuy nhiên, chính phủ Philippines phản hồi rằng đây hoàn toàn là hành động cá nhân của Cloma, không liên quan đến nhà nước.
Ngày 19 tháng 5 năm 1956, Ngoại trưởng Philippines tuyên bố chủ quyền đối với vùng đất vô chủ Kalayaan.
Tháng 7 năm 1956, Cloma cử đại diện đề nghị chính phủ Philippines công nhận Nhà nước Tự do làm vùng bảo hộ. Cùng lúc, Trung Hoa Dân Quốc cử tàu thuộc lực lượng Weiyuan đổ bộ, lục soát đảo Thị Tứ.
Tháng 9 năm 1956, chịu áp lực từ Tổng thống Philippines Magsaysay, Cloma nhượng lại vương quốc cho Philippines với giá một peso.
Ngày 1 tháng 10 năm 1956, tại Cụm Song Tử, hai tàu Taihe và Yongshun thuộc hạm đội Ninh Nguyên của Hải quân Trung Hoa Dân Quốc đã tiếp cận tàu PMI-IV, mời Thuyền trưởng Cloma cùng đại diện đoàn thám hiểm lên tàu Taihe hội đàm. Trong cuộc thảo luận kéo dài 4 giờ về quyền sở hữu, Cloma ở dưới boong nên không hay biết đội kiểm tra đã lục soát tàu, tịch thu toàn bộ vũ khí, đạn dược, bản đồ cùng tài liệu. Dù phản đối, Thuyền trưởng Cloma vẫn bị đối xử vô lễ, thẩm vấn và tạm giữ cho đến khi được trở lại tàu. Ngày hôm sau, ông lại được mời lên tàu Trung Quốc. Dù bị đe dọa tính mạng, Cloma và các sĩ quan vẫn từ chối thừa nhận Freedomland thuộc Trung Quốc. Theo con trai Filemon Cloma, họ đã bị ép ký tuyên bố rời khỏi đây và không bao giờ quay lại. Tàu Trung Quốc buộc Cloma nộp vũ khí, cấp biên nhận rồi rời Ciriaco. Thuyền trưởng Cloma nhận thấy nhà cửa trên đảo Ciriaco, Irenea đã bị tháo dỡ, còn công trình ở đảo Abad Santos bị thiêu rụi.
Sau khi bị chính phủ Trung Quốc đốt phá công trình và tịch thu tài sản, anh em Tomas và Filemon Cloma đã vận động chính phủ Philippines ủng hộ yêu sách Freedomland.
Ngày 14 tháng 12 năm 1956, Cloma gửi kiến nghị lên Tổng thống Philippines Magsaysay đề nghị đưa Lãnh thổ Tự do Kalayaan trở thành vùng bảo hộ của Philippines. Đến ngày 29 tháng 12, chính phủ Philippines thông báo chấp thuận yêu cầu này.
Đầu thập niên 1960, Hải quân Việt Nam Cộng hòa thường xuyên cử tàu ghé thăm đảo Thị Tứ, như HQ-02 Vạn Kiếp và HQ-06 Vân Đồn năm 1961. Đến ngày 22 tháng 5 năm 1963, thủy thủ đoàn thuộc ba tàu HQ-404 Hương Giang, HQ-01 Chi Lăng và HQ-09 Kỳ Hòa đã tiến hành dựng bia mốc chủ quyền trên đảo này.
Philippines chiếm đóng từ Trung Hoa Dân Quốc và sau đó là sự chiếm đóng của Philippines
Ngày 18 tháng 4 năm 1971, do bão Wanda đổ bộ vào đảo Thị Tứ, chính quyền Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) đã ra lệnh cho toàn bộ lực lượng đồn trú sơ tán về đảo Ba Bình để tránh bão và luân chuyển quân. Sau cơn bão, Đài Loan điều chỉnh chiến lược phòng thủ: dùng tàu đổ bộ rút lực lượng cũ về nước và chuyển quân mới ra đảo Thị Tứ.
Tận dụng khoảng trống này, Philippines đã đưa quân đổ bộ lên đảo Thị Tứ vào ngày 29 tháng 7 và đổi tên hòn đảo thành Pag-asa ("Đảo Hy vọng").
Theo cuốn Biên niên sử Thủy quân lục chiến do Bộ Tư lệnh Thủy quân lục chiến Đài Loan xuất bản năm 2005, khi đội biệt phái Hải quân tới đảo Thị Tứ và phát hiện lực lượng Philippines đã chiếm giữ hòn đảo, chỉ huy Hǎo Déyún (郝德雲) đã lập tức ra lệnh cho các tàu khu trục chuẩn bị pháo chính giao chiến, dự định tiêu diệt đối phương trong vòng một giờ. Tuy nhiên, ngay trước khi khai hỏa, lực lượng Đài Loan đã nhận được mệnh lệnh bất ngờ từ Chính phủ và các sĩ quan cấp cao, yêu cầu không đối đầu hay thách thức quân đội Philippines. Theo mệnh lệnh này, lực lượng ROC rút về đảo Ba Bình mà không đụng độ. Một số nhà bình luận cho rằng lệnh không kháng cự xuất phát từ bối cảnh quốc tế nghiêm trọng của Trung Hoa Dân Quốc: vị thế tại Hội Quốc Liên bị đe dọa và nhiều đồng minh lần lượt cắt đứt quan hệ ngoại giao. Tưởng Giới Thạch và Tưởng Kinh Quốc chủ động tránh va chạm lợi ích với Mỹ tại Biển Đông và Biển Hoa Đông, do đặt sự tồn vong của chế độ lên trên toàn vẹn lãnh thổ.
Tháng 2 năm 1978, Philippines bắt đầu xây dựng sân bay dã chiến trên đảo Thị Tứ, qua đó mở rộng hiện diện quân sự và đặt trung tâm chỉ huy tại quần đảo Trường Sa.
Ngày 11 tháng 6 năm 1978, Tổng thống Ferdinand Marcos ký Sắc lệnh số 1596, chính thức sáp nhập "Nhà nước Tự do", bao gồm đảo Pag-asa, các rạn san hô và vùng biển xung quanh vào lãnh thổ Philippines, đồng thời thành lập đô thị Kalayaan.
Năm 1980, hòn đảo tổ chức cuộc bầu cử đầu tiên, bầu Aloner M. Heraldo làm thị trưởng Karajan, thành phố hơn 200 dân.
Năm 1982, Thủ tướng Philippines Virata đã đến thăm đảo Thị Tứ.
Ngày 11 tháng 5 năm 1992, hòn đảo tổ chức cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên, bầu Gil D. Policarpio làm thị trưởng Karajan nhiệm kỳ 9 năm.
Ngày 28 tháng 3 năm 2008, Tư lệnh Không quân Philippines Cadengo thông báo kế hoạch nâng cấp sân bay trên đảo Thị Tứ, gồm kéo dài và sửa chữa đường băng bị xói mòn để bảo đảm an toàn cho máy bay C-130, đồng thời trùng tu doanh trại và gia cố công sự bảo vệ.
Ngày 20 tháng 7 năm 2011, các nghị sĩ Philippines lên đảo Thị Tứ tuyên bố chủ quyền, khiến Bộ Ngoại giao Trung Quốc phản đối.
Ngày 24 tháng 4 năm 2012, Philippines công bố mở trường tiểu học và xây bến tàu trên đảo Thị Tứ.
Quyết định sau PCA
Tháng 2 năm 2013, chính quyền địa phương đã lắp đèn năng lượng mặt trời, xây trụ sở hành chính và trường học trên đảo.
Trong cuộc bầu cử trưởng thôn ngày 28 tháng 10 năm 2013 tại Philippines, phi công Không quân Roberto del Mundo đã giành 61 phiếu, vượt qua hai đối thủ để kế nhiệm Victoriano Montes, người không tái cử vì lý do sức khỏe.
Bảy tòa nhà mới đã được xây dựng trên đảo Thị Tứ vào năm 2017.
Năm 2018, Cảnh sát biển Philippines dựng 5 hải đăng tại khu vực, gồm một ngọn trên đảo Thị Tứ.
Giai đoạn 2018–2019, Philippines đã xây dựng đường dốc bãi biển để vận chuyển thiết bị nâng cấp sân bay Rancudo, doanh trại quân đội, hệ thống năng lượng, hạ tầng xử lý nước, hải đăng cùng cơ sở hỗ trợ ngư dân dân sự.
Đến tháng 5 năm 2020, đường dốc đổ bộ hoàn tất cho tàu BRP Ivatan của Hải quân Philippines cập bến, đồng thời dự án xây dựng cảng và nâng cấp đường băng trên đảo cũng được triển khai.
Ngày 9 tháng 6 năm 2020, Bộ Quốc phòng Philippines đã khánh thành đường dốc đổ bộ trên đảo Thị Tứ sau ba năm thi công. Cơ sở này tiếp nhận vật tư, thiết bị phục vụ sửa chữa, bảo trì đường băng và xây dựng các công trình khác. Bên cạnh đó, Bộ Giao thông Vận tải (DOTr) xác nhận cảng biển mới và khu neo đậu trên đảo Thị Tứ đã hoàn tất, sẵn sàng hoạt động từ ngày 12 tháng 6. Tháng 6 năm 2020, Philippines khôi phục Thỏa thuận Lực lượng Thăm viếng với Mỹ, đồng thời hoàn thành đường dốc tiếp cận trên đảo Thị Tứ để tiến hành sửa chữa đường băng căn cứ không quân. Philippines đề nghị Trung Quốc tuân thủ phán quyết bác bỏ các yêu sách Biển Đông của Tòa Trọng tài Thường trực.
Tháng 8 năm 2020, chính quyền Kalayaan đã đặt tên cho 6 bãi cát và 2 rạn san hô quanh đảo Pag-asa.
Ngày 12 tháng 6 năm 2021, Tổng công ty Điện lực Quốc gia đưa vào vận hành Nhà máy điện diesel Kalayaan trị giá 33 triệu peso (gồm máy phát 300 kW, đường dây 13,8 kV và bể chứa nhiên liệu), đảm bảo cấp điện 24/7 cho các cơ sở trên đảo.
Ngày 20 tháng 11 năm 2021, Thượng nghị sĩ kiêm ứng viên tổng thống Philippines Lacson đến đảo Thị Tứ để khẳng định chủ quyền. Theo tờ Philippine Daily Inquirer ngày 22 tháng 11, Laxson đã đến đảo Thị Tứ ở Biển Đông và giương cờ Philippines để khẳng định chủ quyền. Với tư cách Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng và An ninh Thượng viện, bên cạnh nhận báo cáo quân sự, ông đã lắng nghe dân đảo và binh sĩ Philippines để nắm rõ quan điểm của họ về Biển Đông. Ngày 22, ông tuyên bố: "Đây là đất nước tôi, không lực lượng vũ trang nước ngoài nào có thể cản tôi ở lại."
Năm 2023, đường băng được mở rộng lên 1.300 mét (4.300 ft) để tiếp nhận máy bay C-130. Philippines duy trì đồn trú Thủy quân lục chiến tại đây; ngoài đánh cá, công việc duy nhất là làm cho chính phủ. Tuy nhiên, chính phủ Philippines vẫn khuyến khích người dân đến ở nhờ sức hút từ lối sống yên tĩnh. Máy bay đến thường bị Trung Quốc cảnh báo xâm phạm lãnh thổ, nhưng phi hành đoàn đều đáp lại rằng đây thuộc Philippines. Các tàu Trung Quốc liên tục quấy rối ngư dân và xuất hiện trong vùng biển Philippines, khiến phía Philippines phải đệ trình phản đối ngoại giao hằng tuần.
Ngày 13 tháng 10 năm 2023, tàu chiến Panzhihua (Trung Quốc) đã áp sát tàu BRP Benguet (Philippines) ở khoảng cách 80 m khi tàu này đang đi tiếp tế tại đá Công Đo, đồng thời cố tình cắt mặt mũi tàu ở cự ly gần nhất 350 thước Anh, cách đảo Thị Tứ 5,8 hải lý về phía tây nam. Qua vô tuyến, tàu BRP Benguet cáo buộc tàu Panzhihua vi phạm quy tắc tránh va chạm và yêu cầu tàu Trung Quốc nhường đường. Tàu Panzhihua giữ nguyên hướng đi, tuyên bố vùng biển trong đường chín đoạn thuộc lãnh hải Trung Quốc. Quân đội Philippines yêu cầu Trung Quốc dừng các hành động thiếu an toàn trên Biển Đông. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh khẳng định việc Philippines chiếm đóng đảo Thị Tứ vi phạm nghiêm trọng chủ quyền Trung Quốc, do đó hoạt động tuần tra của tàu chiến nước này tại vùng biển xung quanh là hợp lý và hợp pháp.
Ngày 1 tháng 12, Philippines đã đưa vào hoạt động một căn cứ giám sát mới trên đảo Thị Tứ.
Chính quyền dân sự
Hòn đảo này đóng vai trò là trung tâm thị trấn của đô thị Kalayaan. Trong số các đảo thuộc Trường Sa do Philippines kiểm soát, duy nhất Pag-asa có khoảng 300 dân thường (bao gồm cả trẻ em) sinh sống từ năm 2001. Dù vậy, chưa tới 200 cư dân Philippines sinh sống trên đảo trong vài chục ngôi nhà nối nhau bằng các lối đi cát. Hòn đảo này quản lý gần chục đảo nhỏ, đảo san hô và rạn san hô khác ở quần đảo Trường Sa. Đây là đảo duy nhất ở quần đảo Trường Sa do Philippines kiểm soát có hệ thống hạ tầng quy mô, bao gồm đầy đủ các công trình hành chính, dân sinh, kỹ thuật và quân sự. Cư dân chăn nuôi và trồng trọt trên đất được cấp nhằm bổ sung nguồn hàng do tàu hải quân tiếp tế hằng tháng. Ban ngày, người dân dùng điện từ máy phát của đô thị; ban đêm, họ chuyển sang dùng năng lượng mặt trời tích trữ từ các tấm pin 1,5V trên đảo. Các nhà chưa có nước máy, phải dùng nước bể chứa trước cửa. Một nhà máy điện diesel đã được vận hành vào ngày 12 tháng 6 năm 2021, cung cấp điện năng đầy đủ từ ngày đến đêm.
Tháng 4 năm 2021, Bộ Thông tin và Truyền thông đã triển khai Wi-Fi miễn phí tại Trường Tích hợp Pag-asa, Hội trường Barangay và các khu vực trên đảo, giúp trẻ em tại đây tiếp tục học từ xa.
Cảnh sát biển Philippines dự định nâng cấp trạm trên đảo Pag-asa nhằm tăng cường giám sát, bảo đảm an toàn hàng hải và tìm kiếm cứu nạn. Ngày 10 tháng 4 năm 2026, Cảnh sát biển Philippines nâng cấp trạm trên đảo Pag-asa thành căn cứ cấp quận.
Ngày 14 tháng 3 năm 2024, Văn phòng Phòng cháy chữa cháy đô thị Kalayaan (Palawan) được thành lập với 5 nhân sự, chuyên cung cấp các dịch vụ PCCC cho địa bàn hẻo lánh này. Từ tháng 4 năm 2025, Trạm cứu hỏa Kalayaan là đơn vị phòng cháy chữa cháy chính tại tiền đồn cực tây đất nước, bảo đảm ứng phó nhanh và an toàn cho cộng đồng.
Quân đội
Hòn đảo này đã bị Philippines chiếm đóng và quản lý từ năm 1971.
Là hòn đảo lớn thứ hai trong quần đảo Trường Sa, nó được lực lượng Philippines bảo vệ nghiêm ngặt. Bãi biển trên đảo có các hầm bê tông bỏ hoang được xây vào thập niên 1970, vài năm sau khi thành lập căn cứ quân sự Philippines. Hai phần ba lực lượng Philippines trên các đảo chiếm đóng (40/60 binh sĩ) được điều động đến đảo này.
Sân bay Rancudo
| Sân bay Rancudo | |||
|---|---|---|---|
| |||
| Thông tin chung | |||
| Kiểu sân bay | Quân đội | ||
| Cơ quan quản lý | Không quân Philippines | ||
| Vị trí | Đảo Thị Tứ, Kalayaan, Palawan | ||
| Bản đồ | |||
Sân bay quân - dân sự Rancudo, mang tên cựu Tư lệnh Không quân Philippines Jose L. Rancudo, được xây dựng năm 1978 với đường băng dài 1.300 mét (4.300 ft). Do biển xói mòn hai đầu, đường băng chỉ còn sử dụng được 1.200 m (3.900 ft). Dù bị hoãn so với kế hoạch năm 2018, việc sửa chữa và trải nhựa đường băng đã hoàn thành vào đầu năm 2023.
Trạm Hải quân Emilio Liwanag
Căn cứ hải quân Emilio Liwanag (trước đây gọi là Căn cứ hải quân Pag-Asa) là một căn cứ hải quân của Hải quân Philippines nằm trên đảo Kalayaan, Palawan. Ngày 7 tháng 7 năm 2009, căn cứ đổi tên nhằm vinh danh Emilio S. Liwanag, cựu chiến binh Thế chiến II và Chiến tranh Triều Tiên. Năm 2004, tàu BRP Lanao del Norte (LT-504) thuộc Hải quân Philippines bị mắc cạn khi cập cảng thất bại gần đảo, xác tàu hư hại vẫn nằm lại hiện trường. Từ đó, Hải quân Philippines đã thành lập căn cứ trên đảo nhằm huấn luyện lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ (Hải quân SEAL).
Kế hoạch phát triển
Hải quân Philippines đã đề xuất từ năm 1999 việc tạo ra một con đường đắp dài dẫn đến vùng nước sâu. Công trình hoàn thành tháng 6 năm 2020, tạo điều kiện cho Hải quân Philippines và các nhà thầu đưa thiết bị lên nâng cấp cơ sở vật chất của đảo.
Hòn đảo có đường bờ biển cát trắng, rợp bóng cây và là nơi trú ẩn của nhiều loài chim biển. Đáy san hô rộng lớn của nó tạo điều kiện tốt cho việc lặn biển. Ngày 27 tháng 8 năm 2016, Thượng nghị sĩ Sonny Angara đệ trình dự luật phát triển hòn đảo thành khu du lịch sinh thái. Nếu đề xuất được luật hóa, các đảo khác do Philippines kiểm soát cũng sẽ trở thành khu vực được bảo vệ theo Hệ thống Khu vực Bảo vệ Tích hợp Quốc gia (NIPAS).
Năm 2017, khoảng 1,6 tỷ peso được đầu tư phát triển đảo, gồm nhà máy khử muối, cảng và sửa chữa đường băng. Cảng hải quân và sân bay vừa phục hồi sẽ tạo điều kiện vận chuyển vật tư thiết yếu, cải thiện đời sống và xây dựng hạ tầng như điện tái tạo, nhà máy khử muối, kho lạnh cùng cảng cá. Đường dốc lên bờ và cảng có mái che khánh thành năm 2020, trước khi việc sửa chữa đường băng bắt đầu vào giữa năm 2021.
Philippines dự định biến đảo này thành trung tâm hậu cần quân sự khu vực.
Nhà nguyện
Nhà nguyện Đức Mẹ Hòa Bình và Chuyến Đi Tốt Lành đang được xây dựng trên đảo. Cha Lowie Palines, tuyên úy Cảnh sát biển Philippines, thông báo bức tượng Đức Mẹ ông thỉnh từ Cha Reynante Tolentino (Nhà thờ Chính tòa Antipolo) sẽ được Giám mục Oscar Jaime Florencio an vị vĩnh viễn tại Giáo phận Quân đội Philippines. Lễ động thổ xây dựng nhà nguyện trên đảo đã diễn ra ngày 28 tháng 3 năm 2026 với sự tham dự của Giám mục Socrates Mesiona, cựu Thẩm phán Antonio Carpio, Chuẩn đô đốc Jay Tarriela, luật sư Teodoro Jose Matta cùng đại diện chính quyền thành phố Kalayaan.
Dự án phát triển sân bay đảo Pag-asa
Tháng 7 năm 2024, Tổng thống Marcos Jr. công bố dự án phát triển sân bay trên đảo Pag-asa. Chính phủ Philippines ưu tiên thu hồi đất mở rộng đường băng nhằm duy trì sự hiện diện tại vùng biển tranh chấp.
Sự kiện hàng hải
Cảnh sát biển Trung Quốc sử dụng vòi phun nước và đâm va
Ngày 12 tháng 10 năm 2025, tàu Cảnh sát biển Trung Quốc 21559 trang bị vòi rồng đã đâm tàu BRP Datu Pagbuaya của Cục Thủy sản Philippines (BFAR), cách đảo Pag-asa thuộc lãnh hải nước này dưới 2 hải lý. BRP Datu Pagbuaya lúc đó đang đi tuần tra hàng hải.
Xem thêm
- Kalayaan, Palawan
- Tranh chấp chủ quyền Biển Đông
- Danh sách các sân bay ở quần đảo Trường Sa
- Danh sách thực thể bị chiếm đóng ở quần đảo Trường Sa
- Philippines và quần đảo Trường Sa
- Biển Tây Philippines
Tham khảo
Liên kết ngoài
- Ảnh vệ tinh chụp đảo Thị Tứ, Google Maps. Về phía tây của đảo có một xác tàu.
- Hình ảnh về đảo Thị Tứ do HSO lưu trữ
- Công cụ theo dõi đảo của Sáng kiến Minh bạch Hàng hải châu Á
Thống kê chỉ số